Staj ve çıraklık mağdurları, 40 yıllık sosyal güvenlik sorununun çözümü için ilk işe giriş tarihlerinin 4A tescil başlangıcı sayılmasını istedi.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Merkezi, staj ve çıraklık sigortası mağdurlarının taleplerinin gündeme getirildiği bir buluşmaya ev sahipliği yaptı. “Millî Bilinç Güçlü Türkiye – Hakkını Alan Emekçi” programında bir araya gelen dernek ve federasyon temsilcileri, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında yaşadıkları sosyal güvenlik sorunlarının çözülmesini istedi.
Ankara Staj ve Çıraklık Mağdurları Derneği Başkanı Suzan Dumanlı, Bursa Çıraklık ve Stajyer Sigortası Mağdurları Derneği Başkanı Fatih Yeni ile Staj ve Çıraklık Sigortası Mağdurları Federasyonu Başkanı Murat Aydın, staj ve çıraklık dönemlerinde yapılan sigorta bildirimlerinin emeklilik açısından başlangıç kabul edilmemesinin yarattığı sorunları anlattı. Temsilciler ayrıca Mesleki Eğitim Merkezleri’nde (MESEM) eğitim gören çocukların iş güvenliğine ilişkin kaygılarını da gündeme taşıdı.
40 Yıllık Sorunun Çözülmesi İsteniyor
Buluşmada konuşan Ankara Staj ve Çıraklık Mağdurları Derneği Başkanı Suzan Dumanlı, stajyer ve çırakların çalışma hayatına çok küçük yaşlarda adım attığını belirterek, bu dönemlerde sigorta kayıtlarının oluşturulmasına rağmen söz konusu tarihlerin 4A tescil başlangıcı olarak değerlendirilmediğini söyledi.
Dumanlı, bazı mağdurların meslek liselerinde zorunlu staj yaptığını, bazılarının ise mesleki eğitim merkezlerinde veya iş yerlerinde çıraklık eğitimi aldığını ifade etti. Sanayi, atölye, fabrika ve farklı işletmelerde meslek öğrenen kişilerin çocuk yaşta çalışma hayatıyla tanıştığını belirten Dumanlı, yıllar sonra emeklilik hesabı yapılırken ilk sigorta girişlerinin başlangıç kabul edilmemesinin temel mağduriyet olduğunu dile getirdi.
3308 sayılı Kanun’un 1986 yılında yürürlüğe girdiğini hatırlatan Dumanlı, aradan geçen 40 yılda çalışma hayatının ve eğitim sisteminin değiştiğini, buna karşın staj ve çıraklık dönemlerine ilişkin sosyal güvenlik sorununun devam ettiğini savundu.
Dumanlı’nın temel talebi ise staj ve çıraklık dönemlerindeki ilk sigorta girişlerinin 4A tescil başlangıcı olarak kabul edilmesini sağlayacak yasal düzenlemenin yapılması oldu.
“Ayrıcalık Değil, Emeğimizin Karşılığını İstiyoruz”
Staj ve çıraklık mağdurlarının taleplerinin herhangi bir ayrıcalık arayışı olmadığını vurgulayan Dumanlı, çocuk yaşta başlayan emeğin sosyal güvenlik sistemi içerisinde karşılık bulmasını istediklerini belirtti.
Dumanlı ayrıca geçmişte staj ve çıraklık yapanların yanı sıra bugün MESEM kapsamında eğitim gören çocukların güvenliğine dikkat çekti. Mesleki eğitimin gençlere meslek kazandırması açısından önemli olduğunu ifade eden Dumanlı, eğitim sürecinin çocukların hayatını ve sağlığını riske atmaması gerektiğini söyledi.
MESEM’lerde iş güvenliği önlemlerinin eksiksiz uygulanması çağrısında bulunan Dumanlı, çocukların meslek öğrenirken hayatlarını kaybetmemesi gerektiğini belirterek, mesleki eğitimin güvenli ve çağdaş bir sistem içerisinde yürütülmesini istedi.
Fatih Yeni: “Alın Terinin Sigortası Yarım Olamaz”
Bursa Çıraklık ve Stajyer Sigortası Mağdurları Derneği Başkanı Fatih Yeni ise stajyer ve çırakların çalışma hayatındaki konumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Yeni, iş yerinde üretime katılan, meslek öğrenen ve çalışma ortamındaki risklerle karşı karşıya kalan çırakların sosyal güvenlik hakları söz konusu olduğunda yalnızca “öğrenci” olarak değerlendirilmesinin çelişki oluşturduğunu savundu.
Stajyer ve çırakların herhangi bir ayrıcalık istemediğini belirten Yeni, geçmişte yaşanan hak kayıplarının giderilmesini ve çalışma hayatına atılan ilk adımın sosyal güvenlik açısından dikkate alınmasını talep etti.
Mesleki eğitimin yalnızca istihdam değil, aynı zamanda sosyal politika açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Yeni, gençlere meslek kazandırmanın gelecek açısından önemli olduğunu söyledi.
Yeni, bununla birlikte çocukların iş yerlerine gönderilmesinin tek başına yeterli olmadığını belirterek iş güvenliği, denetim, nitelikli eğitim ve usta öğretici sorumluluğunun birlikte ele alınması gerektiğini dile getirdi.
Mesleki eğitim adı altında çocukların ucuz iş gücü haline getirilmemesi gerektiğini savunan Yeni, çırakların geleceğin ustaları olarak görülmesi gerektiğini belirtti.
Murat Aydın: “Hak Başlangıçta Başlar”
Staj ve Çıraklık Sigortası Mağdurları Federasyonu Başkanı Murat Aydın da toplantıda sosyal güvenlik sistemindeki uygulamaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Aydın, 3308 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinin üzerinden 40 yıl geçtiğini hatırlatarak, stajyer ve çırakların sigorta kayıtlarında iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta hükümlerinin uygulandığını, ancak bu ilk girişlerin uzun vadeli sigorta başlangıcı olarak kabul edilmediğini belirtti.
Aydın, çırak ve stajyerlerin bir yandan istihdam kapsamında çalışan olarak değerlendirilirken diğer yandan sosyal güvenlik hakları bakımından öğrenci statüsünde görülmesinin tartışılması gerektiğini söyledi.
Atölye ve iş yerlerindeki risklerin çalışanlar arasında ayrım yapmadığını belirten Aydın, pres makineleri, kaynak, kimyasal maddeler, sıcaklık ve gürültü gibi çalışma koşullarının çırak, stajyer ve usta açısından farklı riskler oluşturmadığını ifade etti.
Aydın, çözüm olarak çıraklık ve stajyerlik dönemlerindeki ilk sigorta girişlerinin uzun vadeli sigorta başlangıcı kabul edilmesini ve kayıtlardaki ilk işe giriş tarihinin esas alınmasını istedi.
Meclis’e Yasal Düzenleme Çağrısı
Buluşmada ortaklaşan temel talep, staj ve çıraklık dönemlerinde yapılan sigorta girişlerinin sosyal güvenlik sistemi açısından daha kapsamlı biçimde değerlendirilmesini sağlayacak yasal düzenlemenin yapılması oldu.
Temsilciler, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile ilgili sosyal güvenlik mevzuatının yeniden ele alınmasını ve stajyer ve çırakların çalışma hayatına ilk adım attıkları tarihin emeklilik hesabında dikkate alınmasını talep etti.
Staj ve çıraklık mağdurları, taleplerinin yalnızca geçmişte yaşanan hak kayıplarının giderilmesiyle sınırlı olmadığını, aynı zamanda bugün mesleki eğitim gören gençlerin sosyal güvenlik ve iş güvenliği haklarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Buluşmada verilen mesajın merkezinde ise “ilk işe giriş tarihi” talebi yer aldı. Mağdur temsilcileri, staj ve çıraklık dönemlerindeki sigorta başlangıçlarının 4A tescil başlangıcı kabul edilmesi yönünde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yasal düzenleme yapılması çağrısını yineledi.
