Gülizar Biçer Karaca, çocuk oyuncaklarında kurşun ve arsenik tehlikesini gündeme taşıdı. Piyasa denetimi bütçesinin yetersizliğini ve esnafın sorunlarını eleştirdi.
CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Ticaret Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesini değerlendirirken piyasa denetimlerine ayrılan kaynakların yetersizliğini, çocuk oyuncaklarında tespit edilen toksik maddeleri ve esnafın yaşadığı ekonomik sıkıntıları gündeme taşıdı. UNICEF araştırmasına göre incelenen oyuncakların yüzde 29’unda referans düzeyinin üzerinde kurşun bulunduğunu belirten Karaca, piyasa gözetimi için ayrılan bütçeyle temsil ve tanıtma harcamaları arasındaki farkı eleştirdi. Karaca ayrıca Denizli’de esnafın elektrik faturalarını ödemekte zorlandığını, ayçiçeği üreticilerinin ithalat vergisi düzenlemesinden etkilendiğini ve Rekabet Kurulu’nun 339,6 milyon liralık tazminat ödemesinin açıklanması gerektiğini söyledi.
CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Ticaret Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe görüşmelerinde yaptığı konuşmada, bakanlığın denetim faaliyetleri ve piyasa düzenlemelerine ilişkin eleştirilerini sıraladı. Konuşmasına bakanlık yönetim kademelerinde kadın temsilinin artırılması çağrısıyla başlayan Karaca, bütçe harcamalarından çocuk sağlığına, esnafın sorunlarından tarım politikalarına kadar birçok konuyu gündeme getirdi.
Piyasa gözetimine 1,3 milyon lira, temsil ve tanıtmaya 95 milyon lira
Bütçe gerçekleşmelerini değerlendiren Karaca, Ticaret Bakanlığı’nın temsil ve tanıtma giderleriyle piyasa gözetimi harcamaları arasındaki farkın dikkat çekici olduğunu belirtti.
Karaca’nın paylaştığı verilere göre, 2025 yılında temsil ve tanıtma için başlangıçta 20 milyon lira ödenek ayrılmasına rağmen yıl sonu harcaması 95 milyon lirayı aştı. Böylece başlangıç ödeneğinin yaklaşık 4,8 katı harcama yapıldı. 2026 yılında ise 20,5 milyon liralık başlangıç ödeneği, yılın ilk altı ayında 24 milyon lirayı geçti.
Aynı dönemde piyasa gözetimi için ayrılan 38 milyon liralık bütçenin yalnızca 1,3 milyon lirasının kullanıldığını belirten Karaca, tüketicinin sağlık ve güvenliğinin korunması, piyasaya sunulan mal ve hizmetlerin denetlenmesi açısından bu tablonun açıklanması gerektiğini söyledi.
Oyuncaklarda kurşun, arsenik ve cıva tehlikesi
Karaca, konuşmasında çocukların kullandığı oyuncaklarda tespit edilen ağır metaller ve toksik kimyasallara ilişkin araştırma sonuçlarını da paylaştı.
UNICEF tarafından Ankara, İstanbul, Eskişehir ve Bursa’da gerçekleştirilen araştırmaya değinen Karaca, perakende satış noktalarından alınan oyuncak numunelerinin yüzde 29’unda referans düzeyinin üzerinde kurşun tespit edildiğini aktardı.
İstanbul’da 10 farklı markaya ait 63 ürün üzerinde yapılan incelemede ise 9 üründe arsenik, 2 üründe cıva ve 2 üründe kadmiyum bulunduğunu belirten Karaca, bu maddelere uzun süre maruz kalınmasının çocukların sağlığı açısından risk oluşturduğuna dikkat çekti.
Kurşun başta olmak üzere toksik maddelerin çocukların beyin gelişimini olumsuz etkileyebileceğini, öğrenme, dikkat ve davranış sorunlarına yol açabileceğini ifade eden Karaca, Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı “güvensiz ürüne sıfır tolerans” ilkesinin uygulamadaki karşılığını sorguladı. Karaca, hem ithal hem de yerli ürünlerde denetimlerin etkin biçimde yürütülmesini istedi.
Denizli esnafı elektrik faturalarını ödeyemiyor
Denizli’de esnaf odaları ve işletmelerle yaptığı görüşmelerden elde ettiği bilgileri Komisyon üyeleriyle paylaşan Karaca, küçük işletmelerin artan maliyetler nedeniyle ciddi bir daralma yaşadığını söyledi.
Esnafın banka kredisi limitlerinin yetersizliği, yüksek faiz oranları, POS komisyonları, artan kiralar ve elektrik, su, doğal gaz gibi sabit giderlerden şikâyetçi olduğunu aktaran Karaca, ziyaret ettiği bir caddede bazı esnafların dükkânlarının ışıklarını elektrik maliyetleri nedeniyle yakamadığını anlattı.
Denizli’nin 62 bini aşkın nüfuslu Çivril ilçesinden örnekler veren Karaca, toptan gıda satışı yapan bir esnafın bir günde yalnızca 2 bin liralık satış yapabildiğini, yanındaki mini market sahibinin ise bir haftalık satışının 3 bin 800 lirada kaldığını söyledi.
Karaca, Denizli’de esnafın yüzde 77’sinin yüksek tutarlı BAĞ-KUR prim borcu bulunduğunu belirterek prim borçlarının faizsiz ertelenmesi ve yapılandırılması talebini gündeme getirdi. Esnafın banka ve vergi borçları için de faizsiz erteleme istediğini aktaran Karaca, BAĞ-KUR ve SSK primleri arasındaki eşitsizliğin giderilmesi gerektiğini ifade etti.
Ayçiçeği üreticisi hasat döneminde vergi indirimiyle karşı karşıya kaldı
Tarım politikalarına ilişkin değerlendirmesinde yağlık ayçiçeği üreticilerinin yaşadığı sorunlara dikkat çeken Karaca, kuraklık nedeniyle üretimi teşvik edilen ayçiçeğinde ithalat gümrük vergisinin hasat döneminde düşürülmesini eleştirdi.
Daha önce yüzde 20 olan ithalat gümrük vergisinin geçmiş yıllarda 30 Kasım’dan itibaren yüzde 12’ye indirildiğini belirten Karaca, bu yıl ise kararın ağustos ayında açıklandığını ve 1 Ekim 2026’dan geçerli olmak üzere verginin yüzde 12’ye çekildiğini söyledi.
Üreticilerin kuraklık koşullarına rağmen teşviklere güvenerek ekim yaptığını ifade eden Karaca, hasat döneminde alınan bu kararın yerli üreticinin ürününü satmasını zorlaştırdığını ve ayçiçeğinin üreticinin elinde kaldığını dile getirdi.
KOOP-DES’te 64 milyon liralık destek kararı var, proje sayısı sıfır
Kooperatifçilik desteklerini de eleştiren Karaca, KOOP-DES kapsamında 64 milyon liralık destek kararı bulunmasına rağmen proje sayısının sıfır olduğunu söyledi.
Desteklerden yararlanma koşullarında aynı projeye yeniden teşvik verilmesi için bekleme süresinin beş yıldan dört yıla indirilmesinin tek başına yeterli olmayacağını belirten Karaca, destek programlarının uygulamada karşılık bulması gerektiğini vurguladı.
Karaca ayrıca hal işletmelerinden talep edilen yüksek kira ve devir bedellerinin esnafı zorladığını ifade ederek Ticaret Bakanlığı’na yeni Hal Yasası üzerinde bir çalışma yürütülüp yürütülmediğini sordu.
Zincir marketler ve dijital platformlarda tekelleşme uyarısı
Rekabet alanındaki sorunlara da değinen Karaca, Trendyol’un Uber’e ve GetirYemek’in ilgili yapıya devri üzerinden dijital platformlarda yoğunlaşma riskini gündeme getirdi. Bu işlemlerin rekabet üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerektiğini belirten Karaca, Bakanlık ve Rekabet Kurulu’nun bu konuda nasıl bir çalışma yürüttüğünü sordu.
Zincir marketlerin mahalle aralarına kadar yayılmasının küçük esnafın rekabet gücünü zayıflattığını ifade eden Karaca, yaklaşık 2 milyon 300 bin esnafın faaliyet gösterdiği Türkiye’de küçük işletmeleri koruyacak düzenlemelere ihtiyaç olduğunu söyledi.
Rekabet Kurulu’nun 339,6 milyon liralık tazminat ödemesi gündemde
Karaca, Sayıştay raporlarında yer alan Rekabet Kurulu harcamalarına ilişkin tespitleri de Komisyon gündemine taşıdı.
2025 yılında kurumun mal ve hizmet alım giderlerinin 472 milyon 142 bin 954 lira olduğunu belirten Karaca, bu tutarın 339,6 milyon liralık bölümünün daha önce verilen hukuka aykırı kararlar nedeniyle yapılan iade ve tazminat ödemelerinden oluştuğunu aktardı.
Karaca, söz konusu ödemelerin gerekçesini ve benzer kurum zararlarının önüne geçmek için hangi mekanizmaların bulunduğunu sordu. Yıllık 1,6 milyar liralık harcama yapan Rekabet Kurulu’nda iç denetçi istihdam edilmemesini ve ön mali kontrol mekanizmasının bulunmamasını da eleştiren Karaca, bu durumun hesap verebilirlik açısından açıklanması gerektiğini belirtti.
Konuşmasının sonunda fon mağduriyetlerinin yol açabileceği zincirleme zararların önlenmesi için Ticaret Bakanlığı bütçesinde herhangi bir tedbir bulunup bulunmadığını soran Karaca, tüketicinin korunması, esnafın desteklenmesi ve piyasa denetimlerinin güçlendirilmesi konularında Bakanlığın açıklama yapmasını istedi.
