Cevdet Akay, Ticaret Bakanlığı bütçesini yetersiz buldu. Fon krizinde 3 bin firmanın 116 milyar lirasının kilitlendiğini, KOBİ sorunlu kredilerinin 345 milyar liraya ulaştığını açıkladı.
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Ticaret Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesini değerlendirdi. Bakanlığa ayrılan 104,2 milyar liranın yetersiz olduğunu belirten Akay, fon krizinden etkilenen 3 bin firmanın 116 milyar liralık kaynağına erişemediğini, KOBİ’lerin takipteki sorunlu kredi tutarının ise 345 milyar liraya ulaştığını söyledi. Akay, ihracatçıların finansmana erişiminden gümrüklerdeki teknik donanım eksikliğine kadar çeşitli başlıklarda düzenleme çağrısı yaptı.
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Ticaret Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesi görüşmelerinde söz aldı. Bakanlığın reel sektör, dış ticaret, gümrük denetimleri ve kaçakçılıkla mücadele alanlarındaki sorumluluklarına dikkat çeken Akay, bütçenin bu görevlerin gerektirdiği kaynakları karşılamadığını ifade etti.
Ticaret Bakanlığına 2027 yılı için 104,2 milyar lira ödenek ayrıldığını hatırlatan Akay, bu tutarın 27,2 trilyon liralık genel bütçe içerisindeki payının binde 3,8 düzeyinde kaldığını belirtti. Geçen yıl 76 milyar lira olan bütçedeki artışın yüzde 36,8 olduğunu kaydeden Akay, bakanlığın görev alanı dikkate alındığında ayrılan kaynağın yetersiz olduğunu söyledi.
Ticaret Bakanlığı bütçesi trafik cezası hedefinin gerisinde
Bakanlığın kaçakçılık, uyuşturucuyla mücadele, kayıt dışı ekonomi ve fahiş fiyat denetimleri gibi önemli sorumluluklar üstlendiğini belirten Akay, özellikle teknik cihaz ve ekipman ihtiyacının karşılanması gerektiğini vurguladı.
Enflasyonla mücadelenin yalnızca denetim ve idari para cezaları üzerinden yürütülemeyeceğini dile getiren Akay, yıllık enflasyonun yüzde 29,77, aylık enflasyonun ise yüzde 2,58 olarak açıklandığını hatırlattı. Fahiş fiyat ve stokçulukla mücadele kapsamında kesilen cezaların etkisinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirten Akay, kalıcı sonuç için farklı düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
Ticaret Bakanlığı bütçesinin trafik cezalarından beklenen gelirin bile altında kaldığına dikkat çeken Akay, trafik cezaları için 150 milyar liralık hedef öngörülürken Ticaret Bakanlığına 104,2 milyar lira ayrılmasını eleştirdi. Akay, bakanlığın özellikle denetim ve kaçakçılıkla mücadele alanlarındaki bütçesinin artırılmasını istedi.
Fon krizinde 3 bin firmanın 116 milyar lirası kilitlendi
Konuşmasında reel sektörün finansmana erişim sorunlarına geniş yer ayıran Akay, fon krizinin çok sayıda işletmeyi etkilediğini söyledi. Merkez Bankası verilerine dayandırdığı değerlendirmesinde, yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının toplam 116 milyar lirasının sorunlu fonlarda kaldığını belirtti.
Söz konusu kaynağın işletmeler açısından ücret, vergi, hammadde ve üretim giderlerini karşılamak için kullanılabilecek önemli bir finansman olduğunu ifade eden Akay, paranın 57 milyar liralık bölümünün para piyasası fonlarında, 31 milyar lirasının hisse senedi paylarında, 28 milyar lirasının ise diğer serbest fonlarda bulunduğunu aktardı.
Finansmana erişimde yaşanan güçlüklerin işletmelerin üretim ve istihdam kapasitesini tehdit ettiğini belirten Akay, KOBİ kredileri, Kredi Garanti Fonu ve nefes kredilerinin ihtiyaç sahibi işletmelere yaygın biçimde ulaştırılması gerektiğini söyledi.
Sübvansiyonlu kredilerin belirli firmalara veya aracılar üzerinden yönlendirilmesine ilişkin eleştirilerini de dile getiren Akay, kredi tahsislerinde ihtiyaç ve öncelik esasının gözetilmesini istedi. Aksi durumda vadeli çeklerin ödenmesinde sorunlar yaşanabileceğini, karşılıksız çeklerin ve firma kapanışlarının artabileceğini kaydetti.
Akay, KOBİ kredilerindeki takip oranının genel kredi takip oranının üzerinde bulunduğunu belirterek, genel kredilerde yüzde 3,24 olan takip oranının KOBİ kredilerinde yüzde 4,33’e çıktığını söyledi. KOBİ’lerin takipteki sorunlu kredi tutarının yaklaşık 345 milyar liraya ulaştığını aktaran Akay, konkordato ve karşılıksız çek verilerindeki artışın da reel sektördeki sıkıntıları ortaya koyduğunu ifade etti.
4,8 trilyon liralık vergi istisnası ve EXIMBANK vurgusu
Yatırım teşvikleri, vergi muafiyetleri ve istisnaların dağılımını da gündeme getiren Akay, bütçede 4,8 trilyon liralık vergi harcaması bulunduğunu belirtti. Bu kaynakların ne kadarının gerçekten desteğe ihtiyaç duyan üretici ve işletmelere aktarıldığının açıklanmasını istedi.
İhracatçıların finansman ihtiyacına da değinen Akay, EXIMBANK’ın ön finansman konusunda daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini söyledi. İhracatçı firmaların yurt dışındaki alıcılardan vadeli ödeme alması nedeniyle finansman ihtiyacı yaşadığını belirten Akay, kredi sigortası sisteminin geliştirilmesi ve uluslararası sigorta kuruluşlarıyla iş birliklerinin artırılması çağrısında bulundu.
Akay, ihracatın finansmanında EXIMBANK’ın kapasitesinin ve mevcut uygulamaların açıklanmasını isteyerek, üretim yapan ve dış pazarlara açılan firmaların finansmana erişiminin kolaylaştırılmasının önemini vurguladı.
Canan Tolon’un heykellerinin gümrükte parçalandığı iddiasını gündeme getirdi
Akay, konuşmasının gümrüklerle ilgili bölümünde sanatçı Canan Tolon’un İngiltere’deki sergi için gönderdiği heykellerin gümrük işlemleri sırasında parçalandığı yönündeki açıklamasını da gündeme taşıdı.
Tolon’un eserlerinin Türkiye-Bulgaristan sınırındaki çıkış işlemleri sırasında parçalandığının tahmin edildiğini aktaran Akay, metal armatürlere de prosedür gereği el konulduğuna ilişkin bilgileri paylaştı. Konunun araştırılıp araştırılmadığını Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a soran Akay, Bakan Bolat’ın inceleme başlatıldığını belirtmesi üzerine, uygulamanın sorumlularının tespit edilmesi gerektiğini söyledi.
Gümrük işlemlerinde eserlerin kırılarak kontrol edilmesi yerine teknolojik cihazlardan yararlanılabileceğini ifade eden Akay, kaçakçılıkla mücadelede teknik donanımın güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Akay, bu amaçla bütçeye yönelik önergelerinin bulunduğunu ve teknik ekipman alımlarına kaynak ayrılmasını beklediklerini belirtti.
Konuşmasının sonunda dış ticaret açığına ve ihracatın geliştirilmesine yönelik adımların önemine değinen Akay, Ticaret Bakanlığı bütçesinde denetim, teknik donanım ve ihracat finansmanı başlıklarına daha fazla kaynak ayrılması gerektiğini ifade etti.
