Gamze Akkuş İlgezdi, UTTS kapsamında araç ve istasyonlara yönelik mükerrer donanım maliyetlerini Meclis gündemine taşıdı.
CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi’nin (UTTS) ticari araç sahipleri ve akaryakıt istasyonları açısından oluşturduğu maliyetlere ilişkin eleştirilerde bulundu. İlgezdi, sistem kapsamında mevcut taşıt tanıma altyapılarının yerine yeni donanımlar kurulmasının mükerrer harcamaya yol açtığını savundu.
İlgezdi, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi. Önergede UTTS kapsamında kullanılan Taşıt Tanıma Birimi (TTB) ve Taşıt Tanıma Okuyucusu (TTO) donanımlarının maliyetleri, ikinci el araç satışlarında yaşanan sorunlar ve sistemdeki teknik aksaklıklar gündeme getirildi.
UTTS’de Mükerrer Altyapı Eleştirisi
Gamze Akkuş İlgezdi, akaryakıt dağıtım şirketlerinin uzun süredir kullandığı taşıt tanıma altyapılarının kamu denetimine entegre edilmesi yerine, araç ve istasyonlara yeni donanımlar takılmasının zorunlu tutulduğunu belirtti.
İlgezdi, mevcut sistemlerin kullanılmaması nedeniyle hem ticari araç sahipleri hem de akaryakıt istasyonları açısından yeni bir maliyet ortaya çıktığını ifade etti. Donanım ve montaj ücretlerinin merkezi olarak belirlenmesinin de rekabet açısından değerlendirilmesi gerektiğini savunan İlgezdi, ortaya çıkan mali yükün doğrudan sektör ve vatandaş tarafından karşılandığını söyledi.
CHP’li İlgezdi, UTTS kapsamında TTB ve TTO için belirlenen ücretlerin hangi kriterlere göre hesaplandığının açıklanmasını istedi.
İkinci El Araçlarda Cihaz Sorunu
İlgezdi’nin dikkat çektiği başlıklardan biri de ikinci el ticari araçların satışında ortaya çıkan cihaz maliyeti oldu.
Araç üzerinde bulunan ve çalışır durumda olan Taşıt Tanıma Birimi’nin yeni araç sahibine devredilemediğini belirten İlgezdi, araç satıldığında yeni sahibin yeniden cihaz ve montaj bedeli ödemek zorunda kaldığını ifade etti.
İlgezdi, mülkiyet değişikliğinin veri tabanındaki mükellef bilgilerinin güncellenmesiyle çözülebileceğini savunarak, aynı donanımın her araç satışında yeniden ücretlendirilmesinin hem ekonomik açıdan hem de elektronik atık bakımından sorun oluşturduğunu dile getirdi.
Bu kapsamda Bakanlığa, ikinci el ticari araç satışlarında cihazın yeni sahibine devredilmesine neden izin verilmediğini ve yazılımsal bir devir altyapısının kurulup kurulmayacağını sordu.
Arıza Durumunda Mükellefin Durumu Ne Olacak?
Sistemde yaşanabilecek teknik arızaların da soru önergesinde yer aldığını belirten İlgezdi, araç üzerindeki çipin kaza, kaporta onarımı veya mekanik yıpranma nedeniyle kullanılamaz hale gelmesi durumunda uygulanacak prosedürün açıklanmasını istedi.
İlgezdi, böyle bir durumda vatandaşın yeniden tam bedel ödeyerek cihaz almak zorunda kalmasının önüne geçecek garanti veya telafi mekanizmasının bulunup bulunmadığını Bakan Şimşek’e yöneltti.
Pompa ile araç arasındaki iletişim sorunları ve sistemsel veri aktarım hataları nedeniyle plakanın otomatik olarak okunamaması ihtimaline de dikkat çeken İlgezdi, yakıt alımı gerçekleşmesine rağmen sistemde kayıt oluşmaması halinde söz konusu harcamanın gider olarak gösterilip gösterilemeyeceği konusunda da açıklama istedi.
UTTS’nin Maliyeti ve Geliri Meclis Gündeminde
CHP’li İlgezdi’nin soru önergesinde yalnızca teknik sorunlar değil, UTTS kapsamında bugüne kadar gerçekleştirilen montajların ve elde edilen gelirlerin boyutu da yer aldı.
İlgezdi, sistemin yürürlüğe girmesinden bu yana kaç ticari araca TTB, kaç akaryakıt istasyonundaki kaç pompa tabancasına TTO monte edildiğinin açıklanmasını istedi. Ayrıca donanım ve montaj satışlarından elde edilen toplam gelirin ne kadar olduğunu ve bu tutarın ne kadarının kamu bütçesine aktarıldığını sordu.
İlgezdi ayrıca mevcut taşıt tanıma sistemlerinin UTTS’ye entegre edilmesi yerine yeni bir altyapı kurulmasının teknik ve ekonomik gerekçelerinin açıklanmasını talep etti.
“Vatandaşın Mağduriyetini Önleyecek Düzenleme Yapılmalı”
UTTS’nin kayıt dışı ekonomiyle mücadele amacı taşımasının, uygulamanın sahadaki mali ve teknik sonuçlarının değerlendirilmesine engel olmaması gerektiğini savunan İlgezdi, sistemin ticari hayatın işleyişini aksatmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiğini belirtti.
İlgezdi’nin soru önergesiyle birlikte Meclis gündemine taşıdığı başlıklar arasında donanım fiyatlarının belirlenme yöntemi, montaj sayıları, sistemden elde edilen gelir, mevcut altyapının neden kullanılmadığı, arızalarda garanti ve telafi uygulamaları ile ikinci el araçlarda cihaz devri bulunuyor.
CHP’li İlgezdi, UTTS’nin uygulanmasında ortaya çıkan sorunların giderilmesi ve ticari araç sahiplerinin ek maliyetlerle karşı karşıya kalmaması için düzenleme yapılması çağrısında bulundu.
