Gülcan Kış, 2027 bütçesinde fon tasfiyesi, faiz giderleri, emekli maaşları ve Mersinli çiftçi ile esnafın borçlarını gündeme taşıdı.
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesine ilişkin görüşmelerde ekonomi politikalarını eleştirdi. Fon tasfiyesinden faiz giderlerine, emekli maaşlarından çiftçi ve esnafın borçlarına kadar birçok başlığı gündeme getiren Kış, ekonomik göstergelerle vatandaşın günlük yaşamındaki geçim koşulları arasındaki farka dikkat çekti.
Kış, 456 bin yatırımcıyı etkilediğini belirttiği fon krizinin yalnızca tasfiye düzenlemeleriyle çözülemeyeceğini savunarak denetim süreçlerinin ve sorumluların açıklığa kavuşturulmasını istedi. Konuşmasında, “Hazinenin hesabı tutuyor, vatandaşın tutmuyor” ifadesini kullandı.
Fon tasfiyesi ve denetim sorumluluğu tartışması
Fon soruşturmasını konuşmasının önemli başlıklarından biri olarak ele alan Kış, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 131 fonda tasfiye kararı aldığını ve yaklaşık 456 bin yatırımcının süreçten etkilendiğini hatırlattı.
TBMM’ye sunulan araştırma önergelerinin reddedildiğini, ardından tasfiye sürecine ilişkin yasal düzenleme yapıldığını belirten Kış, tasfiye kararlarının denetim sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını söyledi.
Kış, “Paranın nasıl dağıtılacağını kanunla düzenliyorsunuz ama nasıl kaybolduğunun Meclis tarafından araştırılmasına izin vermiyorsunuz. 131 fon tasfiye ediliyor, peki sorumluluk da mı tasfiye ediliyor?” diye sordu.
SPK’nin bazı fonlarda manipülasyon tespit edildiğine ilişkin açıklamalarına da değinen Gülcan Kış, hangi tarihte hangi risklerin belirlendiğinin ve bu risklere karşı hangi tedbirlerin alındığının açıklanmasını istedi. Kanun değişikliğinin geçmişteki denetim sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağını vurguladı.
Türkiye Sigorta’nın şüpheli alacakları ve kamu zararı
Fonların tasfiye sürecinde açıklanan mali rakamları da değerlendiren Kış, Türkiye Sigorta’nın yaklaşık 9 milyar liralık şüpheli alacağı için karşılık ayrılmasına dikkat çekti.
Tasfiye kapsamında 130,2 milyar lira ödeme yapıldığının açıklandığını hatırlatan Kış, kalan alacakların toplamını ve ödemelerin tamamlanması için belirlenen takvimi sordu. Kamu bütçesine doğrudan yük gelmeyeceği yönündeki açıklamaların yeterli olmadığını belirterek kamu kontrolündeki şirketlerin mali risklerinin de açıklanması gerektiğini savundu.
Gülcan Kış, “Ödenen paranın hesabını veriyorsunuz ama bu noktaya nasıl gelindiğinin hesabını vermiyorsunuz” sözleriyle denetim sürecinin aydınlatılmasını istedi.
Enflasyon düşüyor ancak hayat pahalılığı sürüyor
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in bütçe sunumunda ekonominin dayanıklılığına ve ekonomik göstergelerdeki iyileşmeye yaptığı vurguyu eleştiren Kış, enflasyon oranları ile vatandaşın hissettiği hayat pahalılığı arasındaki farkı gündeme getirdi.
Ekim ayında yıllık enflasyonun TÜİK tarafından yüzde 29,77, ENAG tarafından ise yüzde 45,12 olarak açıklandığını hatırlatan Kış, enflasyonun gerilemesinin fiyatların düştüğü anlamına gelmediğini söyledi.
2027 yılı için yüzde 21 enflasyon öngörüldüğünü belirten Kış, geçmiş yıllarda ücretlilerin ve emeklilerin kaybettiği alım gücünün nasıl telafi edileceğini sordu. Kış, “Ekonomi şoklara dayanıklı olabilir ama vatandaş artık hayat pahalılığına dayanamıyor” dedi.
Faiz giderleri günlük 11 milyar liraya ulaşıyor
2027 bütçesindeki faiz giderlerine de dikkat çeken Kış, yaklaşık 4 trilyon liralık faiz harcamasının günlük 11 milyar liraya karşılık geldiğini ifade etti. Faiz giderlerinde yüzde 41, bütçe açığında ise yüzde 47 artış öngörüldüğünü belirten Kış, KDV ve ÖTV’den yaklaşık 9 trilyon lira gelir beklenmesinin vatandaşın üzerindeki vergi yükünü gösterdiğini savundu.
Emeklilere ayrılan kaynağın miktarını, düzenlemenin kaç kişiyi kapsayacağını ve en düşük emekli aylığının ne kadar olacağını soran Kış, bütçe tercihlerinin vatandaşın geçim koşullarını dikkate alması gerektiğini söyledi.
“Faize her gün 11 milyar lira bulan bütçeniz, emeklinin alım gücünü artırmak için ne kadar kaynak ayırıyor?” diye soran Kış, vergi gelirleri ile sosyal destekler arasındaki dengenin açıklanmasını istedi.
Mersinli çiftçi ve esnafın borçlarını gündeme taşıdı
Konuşmasında Mersin’deki üretici ve esnafın yaşadığı ekonomik sorunlara da değinen Kış, çiftçi ve esnafa kullandırılan kredilerin illere göre dağılımının açıklanmasını istedi.
Bakanlık tarafından 828 bin çiftçiye 599 milyar lira, 165 bin esnafa ise 144 milyar lira kredi kullandırıldığının açıklandığını hatırlatan Kış, bu kaynaklardan Mersinli üreticilerin ve esnafın ne ölçüde yararlandığını sordu.
Özellikle narenciye üreticilerinin borç durumuna dikkat çeken Kış, kaç üreticinin borcunu ödeyemediği için takibe düştüğünün, kaç esnafın e-haciz altında bulunduğunun ve 72 aylık taksitlendirmeden yararlananların ödeme durumunun açıklanmasını talep etti.
Yeni kredi kullandırmanın tek başına çözüm olmadığını belirten Gülcan Kış, üreticinin gelir elde edebilmesi gerektiğini vurguladı. Çiftçiye kredi vermekle çiftçinin üretimden kazanmasını sağlamanın aynı şey olmadığını ifade etti.
“Vatandaşın bütçesi açık veriyorsa ekonomi yönetimi sorgulanmalı”
Gülcan Kış, konuşmasının sonunda ekonomik başarının yalnızca bütçe dengeleri ve makroekonomik göstergeler üzerinden değerlendirilemeyeceğini söyledi. Hazinenin mali tablolarındaki iyileşmenin vatandaşın yaşam koşullarına yansımaması durumunda ekonomi politikalarının sorgulanması gerektiğini belirtti.
Kış, “Siz ekonominin rakamlarını anlatıyorsunuz ama biz o rakamların vatandaşın hayatındaki karşılığını sorguluyoruz. Hazinenin bilançosu düzelirken vatandaşın bütçesi açık veriyorsa ortada sorgulanması gereken bir ekonomi yönetimi vardır” ifadelerini kullandı.
