CHP Dış Politika Kurulu, S-400’lerin elden çıkarılmasının Türk hava sahasında güvenlik boşluğu yaratabileceğini belirterek KAAN ve Eurofighter’a dikkat çekti.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Dış Politika Kurulu, Türkiye’nin hava savunma kapasitesine ilişkin değerlendirmesinde S-400 sistemlerinin envanterden çıkarılmasının hava sahasında ciddi güvenlik boşlukları oluşturabileceğini savundu. Kurul, Türkiye’nin savaş uçağı ihtiyacını KAAN ve Eurofighter tedarikleri üzerinden planladığını belirtirken, F-35’in yeniden envantere alınmasının pratik açıdan mümkün görünmediği görüşünü dile getirdi.
CHP Dış Politika Kurulu’nun 2 Ekim tarihli toplantısının ardından yayımlanan değerlendirmede, Türkiye’nin hava savunması başta olmak üzere Rusya-Ukrayna savaşı, Karadeniz güvenliği, Mekke Anlaşması, ABD-İran çatışması, Irak ve Türkiye-Yunanistan ilişkileri ele alındı.
CHP’den S-400 Uyarısı
Kurulun hava savunmasına ilişkin değerlendirmesinde, devam eden bölgesel çatışmaların hava savunma sistemlerinin önemini artırdığı belirtildi. Açıklamada, Türkiye’nin mevcut envanterindeki S-400 sistemlerinin hava savunması açısından önemli bir kapasite oluşturduğu ifade edildi.
CHP Dış Politika Kurulu, S-400’lerin F-35 tedariki ya da başka bir gerekçeyle elden çıkarılması halinde Türk hava sahasında “telafisi mümkün olmayan boşluklar” meydana gelebileceğini savundu. Kurul, böyle bir durumun Türkiye açısından güvenlik risklerini artırabileceği değerlendirmesini yaptı.
Açıklamada ayrıca, S-400’lerin elden çıkarılması yönündeki tartışmaların yeniden gündeme gelmemesi gerektiği ifade edildi.
F-35 Yerine KAAN ve Eurofighter Vurgusu
Kurul, Türkiye’nin savaş uçağı ihtiyacına ilişkin değerlendirmesinde ise KAAN ve Eurofighter programlarına dikkat çekti.
CHP Dış Politika Kurulu, Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasının ardından uçağın Türkiye açısından kullanım ve tedarik koşullarının değiştiğini savunarak, mevcut ihtiyaçların KAAN ve Eurofighter tedarikleriyle karşılanmasının planlandığını belirtti.
Açıklamada, F-35’in yeniden Türkiye envanterine girmesinin “pratik sebeplerle” mümkün görülmediği ifade edildi.
Bölgesel Çatışmalar İçin Diplomasi Çağrısı
Kurulun değerlendirmesinde, bölgesel çatışmaların farklı ülkelere ve ittifaklara yayılma ihtimaline de yer verildi.
“Jeopolitik Belirsizlikler/Üçüncü Dünya Savaşı” başlığı altında yapılan değerlendirmede, İran ile ABD ve İsrail arasındaki çatışmanın daha geniş bir savaşa dönüşme ihtimaline dikkat çekildi. Babülmendep ve Kızıldeniz’deki gelişmelerin de diplomatik çözüm yollarının dışlanması halinde yeni müdahalelere ve çatışmalara zemin hazırlayabileceği belirtildi.
Rusya-Ukrayna savaşının çevre ülkelere ve NATO’ya yayılma ihtimali de değerlendirmeye alınırken, Avrupa’nın Baltık Bölgesi ve Kaliningrad çevresindeki gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiği kaydedildi.
Kurul, ortaya çıkabilecek yeni güvenlik ortamına karşı Türkiye’nin farklı senaryolara yönelik hazırlık yapmasının önem taşıdığını ifade etti.
NATO’nun Savaşa Taraf Olmaması İstendi
Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin değerlendirmede, savaşın askeri sonuçlarından bağımsız olarak müzakere yoluyla güvenlik anlaşmasına ulaşılması gerektiği belirtildi.
CHP Dış Politika Kurulu ayrıca NATO’nun Rusya-Ukrayna savaşının doğrudan tarafı haline gelmemesi gerektiğini savundu. Karadeniz’de Türk deniz ticaret filosunun ve denizcilerin güvenliğinin korunması için gerekli tedbirlerin önceden alınmasının Türkiye açısından önem taşıdığı ifade edildi.
Baltık Bölgesi ve Kaliningrad konusunda ise NATO çerçevesindeki caydırıcılık faaliyetleri yürütülürken, Türkiye’nin Rusya ile ilişkilerinin ve ulusal çıkarlarının gözetilmesi gerektiği değerlendirildi.
Mekke Anlaşması İçin Diplomasi Mesajı
Kurulun gündemindeki başlıklardan biri de Mekke Anlaşması ve Suudi Arabistan-Husi çatışması oldu.
İran’ın Mekke Anlaşması’na ilişkin açıklamalarının olumlu karşılandığı belirtilirken, Mısır’ın da anlaşma sürecine dahil olması yönündeki beklenti aktarıldı.
Açıklamada, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki sorunların diplomatik yöntemlerle çözülmesi gerektiği vurgulandı. Bölgedeki gerilimlerin yeni çatışmalara dönüşmemesi için devletler arası diplomasi ve istikrarın öncelenmesi gerektiği ifade edildi.
ABD-İran çatışmasına ilişkin değerlendirmede ise önerilen yedi günlük ateşkes ve sonrasında yürütülecek müzakereler konusunda çözüm umudunun korunması gerektiği belirtildi.
Başika İçin Kademeli Geri Çekilme Önerisi
Irak başlığında ABD’nin ülkedeki askeri varlığının sona ermesi ve Irak’ın egemenliğini güçlendirmesine ilişkin gelişmeler de ele alındı.
CHP Dış Politika Kurulu, Başika’daki Türk askeri varlığının Irak kaynaklı askeri tehdidin azalmasına paralel olarak kademeli biçimde geri çekilmesini desteklediğini açıkladı.
Irak’taki farklı silahlı unsurların silahsızlandırılmasının bu süreci kolaylaştırabileceği belirtilirken, Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı konusunda yaşanan sorunların da barışçıl yöntemlerle çözülmesi gerektiği ifade edildi.
Kurul, boru hattının kapasitesinin artırılmasının Irak Kalkınma Yolu Projesi ve Türkiye-Irak arasındaki diğer iş birliği alanlarına katkı sağlayabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Yunanistan’a Ege ve Kıbrıs Eleştirisi
Türkiye-Yunanistan ilişkileri de kurulun değerlendirmesinde ayrı bir başlık olarak yer aldı.
Açıklamada, Yunanistan’ın Türkiye ile güven artırıcı önlemler kapsamında yürütülen faaliyetlere katılırken Ege’de deniz parkları, deniz mekânsal planlaması, adaların silahlandırılması ve deniz yetki alanları konusunda Türkiye’nin itiraz ettiği bazı adımlar attığı savunuldu.
CHP Dış Politika Kurulu, Yunanistan’ın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile ilişkilerinin de Kıbrıs’taki mevcut dengeler açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Kurul, Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin bölgedeki gelişmeler ve iki ülke arasındaki mevcut anlaşmazlıklar dikkate alınarak yürütülmesi gerektiği görüşünü ortaya koydu.
CHP Dış Politika Kurulu’nun değerlendirmesi, Türkiye’nin hava savunma kapasitesinden Karadeniz güvenliğine, Rusya-Ukrayna savaşından Ortadoğu’daki çatışmalara ve Yunanistan ile ilişkilere kadar geniş bir dış politika ve güvenlik gündemini kapsadı.
