Cem Avşar, 2027 gençlik bütçesini eleştirdi. Genç işsizliği, beyin göçü, sanal bahis ve eğitimden kopuş sorunlarına çözüm çağrısı yaptı.
CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifini eleştirerek Türkiye’de gençlerin karşı karşıya olduğu sorunların yıllardır çözülemediğini söyledi. AK Parti iktidarları döneminde 25 gençlik bütçesi hazırlandığını, sekiz kez bakan değiştiğini ve trilyonlarca lira harcandığını hatırlatan Avşar; genç işsizliği, beyin göçü, uyuşturucu, sanal bahis, çeteleşme ve eğitimden kopuş sorunlarının giderek ağırlaştığını ifade etti.
Türkiye’de 15-29 yaş grubunda 19,3 milyonu aşkın genç bulunduğunu ve bu kesimin toplam nüfusun yüzde 22,3’ünü oluşturduğunu belirten Avşar, gençliğin ülkenin en önemli beşerî sermayesi olduğunu vurguladı. Gençlik politikalarının bütçe büyüklükleri ve faaliyetlere katılan kişi sayıları üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmadığını söyleyen Avşar, asıl ölçütün gençlerin yaşam koşullarında sağlanan iyileşme olması gerektiğini dile getirdi.
25 Gençlik Bütçesine Rağmen Sorunlar Çözülemedi
İktidarın 25 yılda hazırladığı gençlik bütçelerinin hangi sorunları ortadan kaldırdığını sorgulayan Avşar, Bakanlığa gençlerin suça sürüklenmesinin önlenip önlenemediğini, sanal bahis ve uyuşturucu kullanımının azalıp azalmadığını sordu.
Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin durumunun çözülemediğini, nitelikli gençlerin yurt dışına göçünün engellenemediğini ve genç işsizliğin düşürülemediğini belirten Avşar, üniversite mezunlarının eğitim aldıkları alanlar dışında düşük ücretli işlerde çalışmak zorunda kalmasına da dikkat çekti.
Üniversiteyi kazandığı hâlde ekonomik nedenlerle kayıt yaptıramayan, eğitimini yarıda bırakan veya kaydını donduran gençlerin durumunun da gençlik politikalarında yeterince ele alınmadığını ifade etti. Kamuya personel alımlarında mülakat uygulamasının kaldırılmadığını belirten Avşar, liyakat yerine torpil algısının gençlerin geleceğe yönelik umutlarını zedelediğini söyledi.
Gençlik Projelerine Katılım Oranı Yüzde 1
Bakanlığın 2027 bütçe teklifindeki performans göstergelerini değerlendiren Avşar, Gençlerin Kişisel ve Sosyal Gelişimi Alt Programı’nın beşinci göstergesine dikkat çekti.
Gençlik ve spor alanında yürütülen projelere katılan gençlerin toplam genç nüfusa oranının 2026 yılı tahmininde yalnızca yüzde 1 olarak belirlendiğini aktaran Avşar, bu oranın gençlik politikalarının kapsamı ve etkisi konusunda önemli bir gösterge olduğunu söyledi.
Gençlerin yalnızca etkinliklere katılan sayılarla değerlendirilmesine karşı çıkan Avşar, okullara gönderilen yazılarla gençlerin organizasyonlara taşınmasının ve salonların doldurulmasının gerçek bir gençlik faaliyeti olarak görülemeyeceğini ifade etti. Gençlik çalışmalarının siyasi organizasyonlara dönüştürülmesinin de niteliği ortadan kaldırdığını belirten Avşar, gençlerin geleceğe güvenle bakıp bakamadığının sorgulanması gerektiğini vurguladı.
Beyin Göçü ve Genç İşsizliği Derinleşiyor
Türkiye’deki gençlik sorunlarının çok katmanlı bir krize dönüştüğünü belirten Avşar, TÜİK verilerine dayanarak son 10 yılda beyin göçünün yüzde 0,6 arttığını, 2025 yılında ise yüzde 2,2 seviyesine ulaştığını söyledi.
Özellikle yüksek nitelikli bölümlerden mezun olan gençlerin yurt dışına yöneldiğine dikkat çeken Avşar, moleküler biyoloji ve genetik mezunlarının yüzde 13,1’inin, işletme mühendisliği mezunlarının yüzde 13’ünün yurt dışına gittiğini; bazı mühendislik ve fen bilimleri alanlarında da bu oranın yüzde 10’u aştığını belirtti.
Genç işsizliğin de önemli bir sorun olmaya devam ettiğini ifade eden Avşar, TÜİK‘in Eylül 2026 işgücü istatistiklerine göre genel işsizlik oranı yüzde 8,4 iken 15-24 yaş grubundaki genç işsizlik oranının bir önceki aya göre 1,6 puan artarak yüzde 14,8’e yükseldiğini kaydetti.
Avşar ayrıca, OECD ortalamasının yaklaşık iki katına ulaştığını belirttiği ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin, genç nüfusun yaklaşık üçte birini oluşturduğunu söyledi. Bu kesime yönelik bütçede somut hedef ve göstergelerin bulunup bulunmadığını sorguladı.
Uyuşturucu, Çeteleşme ve Sanal Bahis Gençleri Kuşatıyor
Gençlerin uyuşturucu, çeteleşme, kumar ve bahis olmak üzere dört temel tehditle karşı karşıya olduğunu belirten Cem Avşar, ekonomik sıkıntıların gençleri kolay yoldan para kazanma arayışıyla sanal bahis sitelerine yönelttiğini ifade etti.
Yasa dışı bahsin yalnızca ekonomik kayıplara yol açmadığını, aynı zamanda gençleri eğitimden ve üretimden uzaklaştıran ciddi bir sosyal sorun olduğunu vurguladı.
Türkiye’nin organize suçla mücadeledeki konumuna da değinen Avşar, 2025 Küresel Organize Suç Endeksi’nde Türkiye’nin 193 ülke arasında Avrupa’da ilk, dünya genelinde ise 10’uncu sırada yer aldığını belirterek gençlerden oluşan suç yapılanmalarının büyümesine dikkat çekti.
Gençlerin yoksulluk, işsizlik ve geleceksizlik nedeniyle suç örgütlerinin ve bağımlılık yaratan yapıların etkisine açık hâle geldiğini söyleyen Cem Avşar, güvenlik odaklı önlemlerin yanında sorunların temel nedenlerine yönelik politikalar geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Cem Avşar’dan Gençlik Sorunları İçin 10 Maddelik Çözüm Önerisi
Konuşmasının sonunda gençlik politikalarının bütüncül bir stratejiyle yeniden ele alınması gerektiğini belirten Cem Avşar, çözüm önerilerini sıraladı.
Avşar’ın önerileri arasında yüksek nitelikli işgücünün ülkede istihdam edilmesini sağlayacak programlar hazırlanması, ne eğitimde ne istihdamda olan gençlere yönelik yapısal politikalar geliştirilmesi ve genç işsizliğiyle mücadele için bütçeden yüzde 10 pay ayrılması yer aldı.
Madde bağımlılığına karşı özel araştırma ve tedbir paketleri oluşturulmasını, toplum temelli rehabilitasyon merkezlerinin kurulmasını isteyen Avşar, kamuya personel alımlarında mülakat yerine liyakat ilkesinin esas alınması gerektiğini vurguladı.
Cem Avşar’ın diğer önerileri ise eşitlikçi ve özgürlükçü kamusal politikaların geliştirilmesi, güvenlikçi yaklaşımlar yerine suçun ve bağımlılığın kök nedenlerinin ortadan kaldırılması, çok taraflı bir gençlik vizyonu oluşturulması ve gençlerin politikaların nesnesi değil öznesi hâline getirilmesi oldu.
