Bayram SARAYOĞLU / BHA – ARTVİN
Artvin’in Yusufeli ilçesine bağlı Yağcılar köyünde düzenlenen programla zeytin hasadı sezonu başladı.
Artvin Valisi Turan Ergün, üreticiler, Artvin Ticaret Borsası, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile İl Özel İdaresi temsilcilerinin katıldığı programda zeytin hasadı gerçekleştirdi.
Vali Ergün, burada yaptığı konuşmada, Çoruh Vadisi’nin kendine özgü iklim koşulları sayesinde bölgede kaliteli zeytin yetiştirildiğini söyledi.
Geçen yıl başka bir üreticinin bahçesinde gerçekleştirdikleri hasat programını bu yıl Yağcılar köyünde düzenlediklerini belirten Ergün, Artvin’de zeytin denildiğinde akla ilk olarak Butko zeytinin geldiğini ifade etti.
Butko zeytininin Çoruh Vadisi’ne özgü olduğunu vurgulayan Ergün, bölgenin zorlu coğrafi koşullarına rağmen üreticilerin büyük emekle zeytin yetiştirdiğini anlattı.
Ergün, zeytin ağaçlarının yetiştirilebilmesi için yamaçlarda taş duvarlarla teraslar oluşturulduğunu belirterek, şöyle konuştu:
“Burada her zeytin ağacının altında adeta ev temeli gibi temeller yapılıyor. Önce toprak taşınıyor, altları düzleştiriliyor ve zeytin ağaçları bunun üzerine dikiliyor. Onun için zeytin burada çok kıymetli. Türkiye’de belki de Yusufeli’nden başka elle zeytin toplanan yer yoktur. Zeytinlerimiz büyük emekle tek tek elle toplanıyor.”
Artvin genelinde yaklaşık 900 dekar alanda 25 bin zeytin ağacı bulunduğunu aktaran Ergün, üretimin büyük bölümünün Yusufeli’nde, diğer kısmının ise Artvin merkez ve Ardanuç ilçelerine bağlı köylerde gerçekleştirildiğini kaydetti.
Bu yıl yağışların etkisiyle geçen yıla göre daha yüksek rekolte beklediklerini dile getiren Ergün, “Arkadaşlarımızın 2026 yılı için tahmini yaklaşık 700 ton sofralık zeytin ve 80 ton zeytinyağı üretimi. Ağaçlarımızın büyük çoğunluğunu da Butko zeytini oluşturuyor.” dedi.
“4 ila 4,5 kilogram zeytinden 1 kilogram yağ elde ediliyor”
Butko zeytininin düşük asit oranı ve yüksek yağ verimiyle öne çıktığını belirten Ergün, Çoruh Vadisi’nin mikroklima özelliğinin ürünün kalitesine önemli katkı sağladığını söyledi.
Ergün, zeytinyağının uluslararası yarışmalarda ödüller kazandığını ifade ederek, şunları kaydetti:
“Butko zeytininin en büyük özelliği Çoruh Havzası’nın kendine özgü iklim koşullarında yetişmesi. Asitlik oranı çok düşük, yağ kalitesi çok yüksek. Normalde ortalama 6 kilogram zeytinden 1 kilogram yağ elde edilirken, Butko zeytininde 4 ila 4,5 kilogram zeytinden 1 kilogram yağ çıkıyor. Zeytinyağımızın ödül almasının en önemli nedeni de bu. Çok lezzetli, ağır kokusu olmayan bir yağ. Burada kullanılan gübreler de hayvan gübreleri. Gerçekten büyük emek isteyen, çok özel bir ürün.”
Bölgede üretilen zeytinyağının pazarlanmasına da önem verdiklerini dile getiren Ergün, İl Özel İdaresinin yöresel ürünlerin değerlendirilmesi amacıyla oluşturduğu ARTUR aracılığıyla Butko zeytinyağının internet üzerinden ve mağazalarda satışa sunulduğunu anlattı.
Üreticilerin de ürünlerini kendi imkânlarıyla tüketicilere ulaştırdığını belirten Ergün, zeytinyağının ekonomik değerini artırmayı amaçladıklarını ifade etti.
Butko zeytinine coğrafi işaret çalışması
Butko zeytininin coğrafi işaret alması için başlatılan çalışmalarda önemli mesafe katettiklerini belirten Ergün, “Ticaret Borsamızın bu konuda gerçekten yoğun çalışmaları var. Butko zeytinimizin coğrafi işaret alması konusunda da önemli yol katettik. Süreç iyi ilerliyor. Bölgemize özgü bu ürünümüzün coğrafi işaret tescilini de alacağız.” diye konuştu.
Bu yıl yaklaşık 2 bin zeytin fidanı diktik
Zeytin üretimini artırmak amacıyla fidan yetiştiriciliği ve ağaçlandırma çalışmalarına ağırlık verdiklerini anlatan Ergün, Orman Bölge Müdürlüğünün son iki yıldır Butko zeytinini çelikleme yöntemiyle çoğaltmak için çalıştığını bildirdi.
Ergün, uygun alanlarda zeytin fidanı dikimini yaygınlaştırdıklarını vurgulayarak, şöyle devam etti:
“Artık ağaçlandırma bayramlarında zeytin yetiştiriciliğine uygun alanlara zeytin fidanları dikiyoruz. Sadece bu yıl yaklaşık 2 bin zeytin ağacını farklı yerlerde diktik. Önümüzdeki dönemde bu sayıyı çok daha fazla artıracağız. Mevcut 25 bin zeytin ağacı sayısını yükseltmek istiyoruz. Köylerimizde zeytin yetiştiriciliğine uygun alanları değerlendiriyoruz. Ticaret Borsamızla birlikte de fidan dikimleri gerçekleştirdik. Diktiğimiz fidanların tamamının tuttuğunu gördük. Bu da bizi sevindirdi.”
Vali Ergün, hasat programının düzenlendiği Yağcılar köyünde 173 dekarlık alanda zeytin yetiştiriciliği yapıldığını söyledi.
Köyde iki zeytinyağı işleme tesisi bulunduğunu, bunlardan birinin bu yıl faaliyete geçeceğini aktaran Ergün, “Hasadın ardından yeni tesisimizin açılışını da gerçekleştireceğiz. Bu iki tesisimizde yaklaşık 150 ton zeytin işlenebilecek ve 40 tona yakın zeytinyağı elde edilebilecek.” ifadelerini kullandı.
Akyürek,” Zeytin ilin ekonomisinde önemli bir yere sahiptir”
Hasada katılan Artvin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Osman Akyürek ise zeytinciliğin bölge ekonomisi açısından önemine dikkat çekti.
Bölgedeki üretimin büyük emek gerektirdiğini belirten Akyürek, “Dünyada toprak gayrimenkuldür ama Yusufeli’nde bulunduğumuz bu yerde toprak menkuldür. Görüyorsunuz, duvarlar yapılmış, toprak sepetlerle taşınmış ve bu zeytin ağaçları bugün ürün verir hâle getirilmiş. Tarihsel sürece baktığımızda zeytin, Artvin ve Yusufeli ekonomisinde çok önemli bir yer tutuyor. Ancak barajların ve yolların yapılmasıyla zeytin ağaçlarımızın üçte ikisi baraj ve yol altında kaldı. Zeytin varlığımızı artırabilmek için geçen yıl Sayın Valimizin öncülüğünde, İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüz ile Orman Bölge Müdürlüğümüzün paydaşlığında çalışmalar başlatıldı. Zeytin bahçelerinin çoğaltılması ve dikilen fidanların önümüzdeki süreçte üretime kazandırılması için çalışmalarımıza devam ediyoruz” diye konuştu.
Akyürek, “Coğrafi işaret sürecinde son aşamaya geldik”
Butko zeytininin ekonomik değerini artırmayı hedeflediklerini kaydeden Akyürek, “Butko zeytini, bu bölgenin en kıymetli ürünlerinden biri. Coğrafi işaretle tescillenmesi için 2025 yılında başvuruda bulunduk. Süreçte son aşamalara geldik. Bu yılın sonunda coğrafi işaret almayı umut ediyoruz. Hedefimiz, ürünümüzü geçmişten geleceğe taşımak ve ekonomiye kazandırmak. Butko zeytinyağı, 2016 yılında Şanghay’da düzenlenen Dünya Lezzet Ödülü yarışmasında dünya birincisi olmuştu. Bu potansiyeli geliştirmemiz gerekiyor. Zeytin ve zeytinyağının Artvin ekonomisinde daha önemli bir yer edinmesi için fidan dikimini ve üretimi artırmaya yönelik çalışmalarımızı yoğunlaştırmalıyız” dedi.
Daha sonra Vali Ergün, zeyetin hasadının ardından KOSGEB desteği bir girişiimci tarafından açılan zeytin yağı üretim tesisinin açılışını yaptı.
