Ali Rıza Erbay’dan Malpraktis Davaları Tepkisi: “Hekimi Cezalandırmak Değil, Adaleti Sağlamak Gerekir”
CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Sağlıktan Sorumlu Prof. Dr. Ali Rıza Erbay, hekimlerin karşı karşıya kaldığı malpraktis davalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erbay, sağlık sistemindeki yapısal sorunların faturasının yalnızca hekimlere çıkarılmasının adil olmadığını belirterek, hasta hakları ile hekimlerin mesleki haklarının birlikte korunması gerektiğini söyledi.
Hekimlerin yoğun hasta yükü, yetersiz zaman, personel eksikliği ve sağlık hizmetlerindeki organizasyon sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu belirten Erbay, bu sorunlara bir de haksız malpraktis davalarının eklenmesinin sağlık çalışanlarının üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.
Erbay, komplikasyon ile malpraktisin birbirinden farklı kavramlar olduğunu vurgulayarak, bu iki durumun birbirine karıştırılmasının adil bir hukuk sistemi oluşturamayacağını söyledi.
“Gerçek bir kusur varsa elbette hukuk işletilmeli”
Prof. Dr. Ali Rıza Erbay, tıbbi uygulamalarda gerçek bir kusur bulunması halinde bunun hukuk önünde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Hastaların haklarının korunmasının ve tıbbi uygulama nedeniyle zarar gören yurttaşların adalete erişiminin güvence altına alınmasının önemine dikkat çeken Erbay, ancak her olumsuz sağlık sonucunun doğrudan hekimin kişisel kusuru olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.
Erbay, sağlık hizmetlerinde ortaya çıkan sonuçların değerlendirilmesinde hekimin çalışma koşullarının, sağlık kurumunun organizasyonunun ve sistemdeki yapısal sorunların da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Malpraktis nedir?
Malpraktis, sağlık hizmeti sunan bir hekimin veya sağlık çalışanının mesleki standartlara aykırı bir uygulaması ya da gerekli özenin gösterilmemesi sonucunda hastanın zarar görmesiyle ilişkilendirilen tıbbi uygulama hatalarını ifade eder.
Ancak tıbbi uygulamalarda ortaya çıkan her olumsuz sonuç malpraktis anlamına gelmez. Tıp uygulamalarında, gerekli tıbbi özen ve standartlara uygun hareket edilmesine rağmen ortaya çıkabilen ve önceden öngörülmesi veya önlenmesi her zaman mümkün olmayan durumlar komplikasyon olarak değerlendirilebilir.
Bu nedenle malpraktis davalarında, ortaya çıkan sonucun niteliğinin ve hekimin uygulamasının bilimsel ve hukuki ölçütlerle değerlendirilmesi önem taşır.
“Aşırı cezalandırma baskısı defansif tıbba yol açabilir”
Erbay, Malpraktis Davaları ile hekimlerin sürekli hukuki ve cezai yaptırım korkusu altında çalışmasının sağlık hizmetlerinin niteliğini de olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Hekimlerin aşırı cezalandırılma endişesi nedeniyle daha fazla tetkik ve konsültasyon istemeye, riskli hastaları kabul etmekten kaçınmaya veya daha temkinli uygulamalara yönelmesinin defansif tıp eğilimini artırabileceğini belirten Erbay, bunun uzun vadede hastaların da zarar görmesine yol açabileceğini söyledi.
Defansif tıp, hekimin öncelikli olarak hastanın tıbbi ihtiyacından ziyade olası hukuki sorumluluktan korunma amacıyla daha fazla tetkik istemesi, bazı uygulamalardan kaçınması veya yüksek riskli hastaları kabul etmekte çekimser davranması gibi sonuçlar doğurabiliyor.
Erbay, bu nedenle hasta güvenliğinin yalnızca hekimlere yönelik yaptırımlarla sağlanamayacağını, güvenli sağlık hizmeti sunulabilmesi için sağlık sisteminin bütününün güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Hekimi korumak, hastayı korumaya engel değildir”
Prof. Dr. Erbay, adil bir malpraktis sisteminin yalnızca cezalandırma mekanizmasına dayanmaması gerektiğini belirterek çözüm için dört temel başlığa dikkat çekti.
Erbay’ın sıraladığı başlıklar şöyle:
- Bağımsız ve bilimsel bilirkişilik,
- Hasta haklarının etkin biçimde korunması,
- Hekimlerin mesleki bağımsızlığının güvence altına alınması,
- Sağlık sistemindeki yapısal sorunların sorumluluğunun doğru biçimde belirlenmesi.
Bu yaklaşımın hem hastaların hem de hekimlerin haklarını koruyacağını belirten Erbay, sağlıkta adaletin bir tarafı diğerine karşı konumlandırmak anlamına gelmediğini ifade etti.
Sağlıkta adalet çağrısı
Erbay, sağlık sisteminde yaşanan sorunların yalnızca bireysel hatalar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, hekimlerin çalışma koşullarının ve sağlık hizmetlerinin organizasyonunun da sorgulanması gerektiğini söyledi.
Sağlık hizmetlerinde güvenliğin sağlanabilmesi için hekimlerin bilimsel karar verebilecekleri çalışma ortamına sahip olmaları gerektiğini vurgulayan Erbay, hasta haklarının korunması ile hekimlerin mesleki bağımsızlığının birbirinin alternatifi olmadığını ifade etti.
Erbay, değerlendirmesini “Hekimi ceza tehdidiyle değil, bilim ve adaletle koruyun. Hastayı da hekimi de sistemin hatalarına feda etmeyin” sözleriyle sürdürdü.
CHP’li Erbay’a göre sağlıkta adalet; hastayı hekime, hekimi ise sağlık sistemindeki bütün sorunların yüküne mahkûm etmeden, sorumluluğu doğru belirleyen ve hem hasta hem de sağlık çalışanı haklarını güvence altına alan bir sistem kurulmasından geçiyor.
