Yıldırım Kaya, YÖK’ün kaldırılmasını ve üniversitelerin özerkleşmesini istedi. Akademik özgürlük, liyakat ve demokratik yönetim çağrısı yaptı.
CHP Eğitim Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yıldırım Kaya, Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) kuruluşunun 45’inci yıl dönümünde yayımladığı video mesajda, kurumun 12 Eylül askeri darbesinin üniversitelere bıraktığı vesayet düzeninin simgesi olduğunu savundu. Kaya, üniversitelerin bilimsel, idari ve mali özerkliğe kavuşması gerektiğini belirterek YÖK’ün kaldırılması çağrısında bulundu.
YÖK’ün 6 Kasım 1981’de, 12 Eylül darbesinin ardından kurulduğunu hatırlatan Kaya, aradan geçen 45 yıla rağmen darbe döneminin yükseköğretim anlayışının etkilerinin sürdüğünü ifade etti. Üniversitelerin özgür düşünce ve bilim üretme alanları olması gerektiğini vurgulayan Kaya, “12 Eylül’ün üniversitelerdeki 45 yıllık vesayeti: YÖK!” dedi.
YÖK’ün 45 yıllık geçmişi ve üniversite özerkliği tartışması
Yıldırım Kaya, YÖK’ün yalnızca yükseköğretimi düzenleyen bir kurum olmadığını, 12 Eylül yönetiminin üniversitelere yönelik merkezi kontrol anlayışını temsil ettiğini ileri sürdü. Üniversitelerin iradesinin merkezi otoriteye bağlanmasının akademik hayatı siyasi müdahalelere açık hâle getirdiğini savunan Kaya, bu yapının demokratik hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmadığını söyledi.
Üniversitelerin iktidarların beklentilerine göre değil, bilimsel araştırma ve özgür düşünce ilkeleri doğrultusunda faaliyet göstermesi gerektiğini belirten Kaya, akademisyenlerin siyasi iradeye bağlı olmadan araştırma yapabilmesinin önemine dikkat çekti.
Üniversiteler diplomalı işsizliğin bekleme odası olmamalı
Yükseköğretimdeki sorunların yalnızca siyasi müdahalelerle sınırlı olmadığını ifade eden Kaya, üniversitelerin bilimsel niteliğinin de tartışılması gerektiğini söyledi. Uluslararası sıralamalarda ilk 100’e giren üniversitelerin bulunmamasını, akademik kadro, laboratuvar ve araştırma altyapısındaki eksiklikleri eleştirdi.
Üniversite sayısını artırmanın tek başına bilimsel başarı getirmeyeceğini belirten Kaya, yükseköğretimin genç işsizliğini erteleyen bir yapıya dönüştüğünü savundu. Üniversite mezunlarının yanı sıra yüksek lisans ve doktora derecesine sahip gençlerin de işsizlik sorunu yaşadığına işaret eden Kaya, eğitim planlamasının istihdam ihtiyaçlarıyla birlikte ele alınması gerektiğini dile getirdi.
Mesleki ve teknik eğitimin güçlendirilmesini isteyen Kaya, gençlerin nitelikli mesleklerle buluşturulması ve ucuz iş gücü olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Rektörler üniversitelerin özgür iradesiyle belirlenmeli
CHP’nin yükseköğretim sistemine ilişkin önerilerini de açıklayan Kaya, Yüksek Öğretim Kurumu’nun kaldırılarak üniversitelerin bilimsel, idari ve mali özerkliğini güvence altına alan demokratik bir sistem kurulmasını istedi.
Kaya’nın sıraladığı öneriler arasında şu başlıklar yer aldı:
- Rektörlerin siyasi iktidarın tercihiyle değil, üniversite bileşenlerinin özgür ve demokratik iradesiyle belirlenmesi.
- Akademisyenlerin düşünce ve araştırma özgürlüğünün güvence altına alınması.
- Öğrencilerin demokratik örgütlenme haklarının korunması.
- Akademik kadrolarda siyasi sadakat yerine liyakatin esas alınması.
- Üniversite yönetimlerinde merkezi vesayet yerine demokratik katılımın sağlanması.
- Mesleki ve teknik eğitimin güçlendirilerek eğitim, üretim ve istihdam politikalarının birlikte planlanması.
“YÖK kaldırılsın, üniversiteler özgürleşsin”
Üniversitelerde demokratik irade, akademik liyakat ve özgürlüğün esas alınması gerektiğini belirten Kaya, YÖK’ün kaldırılmasını yalnızca bir kurumun ortadan kaldırılması olarak değil, 12 Eylül döneminden kalan vesayet anlayışıyla hesaplaşma adımı olarak değerlendirdi.
Özgür üniversiteler olmadan özgür toplumun ve bilimsel ilerlemenin sağlanamayacağını ifade eden Kaya, video mesajını “YÖK kaldırılsın, üniversiteler özgürleşsin, bilim özgürleşsin, gençlerimiz geleceksiz kalmasın” sözleriyle tamamladı.
