Cevdet Akay, kamu fonlarındaki para hareketlerini gündeme taşıdı. Takasbank’taki 2,9 milyar lira, İller Bankası’nın 105,4 milyar liralık kaynağı ve BDDK denetimini sorguladı.
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Adalet Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesi görüşmelerinde yaptığı konuşmada, fon soruşturması kapsamında kamu kurumlarının yatırım fonlarında bulunan kaynaklarına ilişkin ciddi soru işaretleri olduğunu söyledi. İşsizlik Sigortası Fonu’ndan Türkiye Sigorta’ya, İller Bankası’ndan kamu bankalarının serbest fonlarına kadar farklı kurumların mali varlıklarını gündeme getiren Akay, kamu zararına yol açtığını öne sürdüğü işlemlerin araştırılmasını istedi.
Adalet Bakanlığı için 2027 yılında 524 milyar lira bütçe öngörüldüğünü hatırlatan Akay, bütçedeki yatırım harcamalarının dağılımının da şeffaf biçimde açıklanması gerektiğini belirtti. Konuşmasında Karabük Adliye Sarayı’nın tamamlanması, ceza infaz kurumu yatırımları ve Ankara Adliye binasının son durumuna ilişkin sorular da yöneltti.
Adalet Bakanlığı Yatırımlarının Dağılımı Açıklanmalı
Adalet Bakanlığı bütçesinin geçen yıla göre yüzde 34,7 artışla 524 milyar liraya yükseldiğini belirten Akay, sermaye giderleri için ayrılan 58 milyar liranın önemli bölümünün gayrimenkul sermaye üretim harcamalarına ayrıldığını söyledi.
Destek ve Hizmet Alımları Daire Başkanlığı altında yer alan bu kalemin yaklaşık 39,1 milyar lira olduğunu aktaran Akay, adliye binaları, adli tıp merkezleri ve lojmanlar için yapılacak harcamaların il ve proje bazında açıklanmasını istedi. 2025 yılı ve 2026’nın haziran ayı itibarıyla gerçekleşen harcamaların da kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtti.
Akay, bazı ceza infaz kurumu yatırımlarının yatırım programlarında sembolik ödeneklerle yer aldığını ifade ederek Sivas, Yüksekova, Uşak ve Bingöl’deki projelerin durumunu sordu. Projelerin ihale ve sözleşme süreçlerinin açıklanmasını isteyen Akay, gecikmelerin maliyet artışına neden olduğuna dikkat çekti.
Karabük Adliye Sarayı İçin 2027 Bütçesinde Ödenek İstedi
Karabük Adliye Sarayı’nın mevcut binasının depreme dayanıklı olmadığına işaret eden Akay, yeni binanın tamamlanmasının hem adliye çalışanları hem de vatandaşlar açısından aciliyet taşıdığını söyledi.
2027 yılı yatırım bütçesinde projeye yeterli ödenek ayrılıp ayrılmayacağını soran Akay, hâkim, savcı ve diğer adliye personelinin yanı sıra Karabük halkının da binanın bir an önce tamamlanmasını beklediğini dile getirdi. Ankara Adliye binasının ne zaman hizmete açılacağı konusunda da Bakanlıktan bilgi istedi.
İşsizlik Sigortası Fonu’nun 2,9 Milyar Lirası Takasbank’ta
Akay, fon soruşturması kapsamında 455 bin 758 tekil kişiyi, aileleriyle birlikte ise yaklaşık 4,5-5 milyon kişiyi ilgilendiren bir mağduriyet bulunduğunu söyledi. Sorumluların yalnızca bürokratik ve siyasi bağlantılarıyla birlikte araştırılmasını değil, haksız kazanç elde edildiği tespit edilen durumlarda bu gelirlerin geri alınmasını da istedi.
Kamu kurumlarının yatırım fonlarında bulunan kaynaklarına ilişkin daha önce yönelttikleri sorulara uzun süre yanıt alamadıklarını belirten Akay, İşsizlik Sigortası Fonu’na ilişkin dikkat çekici bir gelişmeyi aktardı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçe görüşmelerinde fondan herhangi bir para kaybı olmadığı yönünde açıklama yapıldığını hatırlatan Akay, İŞKUR Genel Müdürlüğü yetkilisinin ise Takasbank’ta para piyasası işlemlerinde 2,9 milyar lira bulunduğunu ifade ettiğini söyledi.
Söz konusu tutarın 1,9 milyar lirasının kasım sonunda, kalan bölümünün ise şubat sonunda ödenmesinin beklendiğinin aktarıldığını belirten Akay, Takasbank’taki paranın güvence durumuna ilişkin soru işaretleri bulunduğunu savundu. Kaynağın usulsüz işlemlerle bağlantılı yatırım fonlarına aktarılmış olması hâlinde geri alınamama riski bulunduğunu ifade eden Akay, bu durumun kamu zararı ve sorumluluk bakımından araştırılması gerektiğini kaydetti.
Türkiye Sigorta ve Türk Reasürans AŞ İçin Denetim Soruları
Cevdet Akay, Türkiye Sigorta’nın yatırım fonlarında yaklaşık 35 milyar liralık kaynağı bulunduğunu, farklı finansal varlıklar da hesaba katıldığında toplam tutarın 72 milyar liraya ulaştığını söyledi.
Akay, Türkiye Sigorta’nın 12,7 milyar liralık devlet iç borçlanma senedinin Tera Yatırım’a verildiğini, bu varlığın daha sonra bir kamu bankasına teminat olarak sunulduğunu ve teminat mektubu üzerinden BDDK’ye yatırım bankası izni başvurusunda bulunulduğunu öne sürdü. Bu işlemlerin doğurduğunu belirttiği zararların ve sorumlulukların araştırılması gerektiğini ifade etti.
Sigorta ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) yönetiminin denetim görevini yerine getirip getirmediğini sorgulayan Akay, Türkiye Sigorta’nın mali tablolarının düzenli olarak ilgili kuruma sunulmasına rağmen söz konusu işlemlerin neden tespit edilmediğini sordu.
Türk Reasürans AŞ’nin hisse senedi portföyündeki değişimleri de gündeme getiren Akay, şirketin 2024 sonundaki yaklaşık 2 milyar liralık portföyünün 2025 sonunda 240 milyon liraya gerilediğini belirtti. Bu değişimin ve ara dönemlerdeki hareketlerin denetim yönünden incelenmesi gerektiğini söyledi.
Servet Bayındır’ın Şirket ve Vakıf İlişkileri Araştırılsın
Akay, konuşmasında Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Politikaları Kurulu üyesi Servet Bayındır’ın farklı kurum ve kuruluşlardaki görevleri ile yatırım fonlarına yönelik işlemler arasındaki ilişkilerin de incelenmesini istedi.
Bayındır’ın çeşitli katılım sigortası ve finans kuruluşlarında yönetim kurulu görevleri bulunduğunu belirten Akay, danışmanlık ve dinî uygunluk değerlendirmeleri üzerinden kurulan ilişkilerin araştırılması gerektiğini savundu. Türkiye Katılım Sigorta’ya ait 2,1 milyar lira ile Türkiye Katılım Hayat ve Emeklilik AŞ’ye ait 482 milyon liranın söz konusu fonlara aktarıldığını öne süren Akay, bu para hareketlerinin ve yapılan ödemelerin karşılığında verilen hizmetlerin açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Akay, söz konusu iddiaları Adalet Bakanı’na ileterek konunun incelenmesini talep etti.
İller Bankası’nın 105,4 Milyar Liralık Kaynağının Akıbeti Soruldu
Kamu kaynaklarının yatırım fonlarındaki durumuna ilişkin bir başka başlığın İller Bankası olduğunu belirten Akay, kurumun para ve sermaye piyasalarında değerlendirdiği kaynakların toplamının 105,4 milyar liraya ulaştığını söyledi.
Bu tutarın 21 milyar liralık ve 84 milyar liralık iki ayrı kaynaktan oluştuğunu aktaran Akay, söz konusu varlıkların mevcut durumunun ve hangi işlemlerde kullanıldığının açıklanmasını istedi. Gerekli belgeleri Bakanlığa sunabileceğini belirten Akay, kamu kurumlarının kaynaklarının akıbetinin ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğini vurguladı.
BDDK Yönetimi ve Kamu Bankalarının Kapalı Fonları İncelenmeli
Akay, fon soruşturması kapsamında BDDK bünyesindeki bazı başkan yardımcıları ve daire başkanlarının görevden alınmasına karşın kurum başkanının görevde kalmasını da eleştirdi. Denetim ve gözetim sorumluluğunun yalnızca görevden alınan yöneticilerle sınırlı tutulamayacağını savunan Akay, BDDK Başkanı’nın sorumluluğunun ve arkasındaki olası siyasi bağlantıların açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Kamu bankalarının kurduğu serbest fonları da gündeme taşıyan Akay, ZR3, ZPJ, ZJI ve ZJB kodlu fonların kuruluş izinlerinin, yatırımcılarının ve para hareketlerinin incelenmesini talep etti. Daha önce kamu bankalarında görev yapmış bazı yöneticilerin kendilerinin veya birinci derece yakınlarının bu fonlarda yer aldığı ve yüksek kazançlar elde ettiği yönündeki iddiaların araştırılması gerektiğini belirtti.
Akay, fonlardan kimlerin kazanç sağladığının, kaynakların hangi hesaplara aktarıldığının ve işlemlerin hangi izinlerle gerçekleştirildiğinin ortaya çıkarılmasını istedi.
Gayrimenkul Değerleme Şirketleri de Araştırılmalı
Konuşmasının son bölümünde gayrimenkul değerleme şirketlerine ilişkin daha önce yaptığı açıklamaları hatırlatan Akay, bazı gayrimenkul işlemlerinde değerlerin şişirilmesi, usulsüz kredi kullanımı ve vatandaşlık başvurularına ilişkin iddiaların bulunduğunu söyledi.
Bu işlemlerde rolü olabilecek değerleme şirketleri ile inşaat firmaları arasındaki bağlantıların da araştırılması gerektiğini belirten Akay, Talya Gayrimenkul ve Sigorta bağlantılı işlemlerin incelenmesini istedi.
Akay, kamu kurumlarının fon yatırımlarından doğduğu ileri sürülen zararların, denetim eksikliklerinin ve siyasi-bürokratik ilişkilerin bütün yönleriyle ortaya çıkarılması gerektiğini vurguladı.
