Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Uluslararası İşbirliği Platformu (UİP) tarafından İstanbul’da düzenlenen 17. Boğaziçi Zirvesi’nin açılışında konuştu.
Bu yıl “Dönüşen Dünyada Denge Arayışı” temasıyla gerçekleştirilen zirvede küresel ekonomik gelişmeleri değerlendiren Kacır, jeopolitik gerilimlerin enerji, ham madde ve tedarik zincirleri üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Yapay zekâ, yarı iletkenler, biyoteknoloji ve enerji sistemlerindeki gelişmelerin teknolojiyi giderek daha önemli bir jeopolitik güç unsuru hâline getirdiğini belirten Kacır, Türkiye’nin sanayi ve teknoloji alanındaki yatırımlarına ilişkin bilgi verdi.
“Türkiye, AB’nin ihtiyaç duyduğu rekabet gücünü sunacak”
Avrupa Birliği’nin küresel rekabette karşılaştığı güçlükleri değerlendiren Bakan Kacır, Türkiye ile ekonomik ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
AB’nin ölçek ekonomisi oluşturma, inovasyonu hızlandırma ve verimliliği artırma ihtiyacı bulunduğunu belirten Kacır, Türkiye’nin Avrupa sanayisiyle bütünleşmiş üretim yapısına dikkat çekti.
Kacır, “30 yıllık Gümrük Birliği üyeliğiyle Avrupa sanayisinin üretim ve değer zincirlerine derinlemesine entegre olmuş Türkiye, köklü sanayi birikimi, nitelikli insan kaynağıyla AB’nin ihtiyaç duyduğu rekabet gücünü ve ekonomik dinamizmi bir arada sunacak yegâne paydaştır.” dedi.
Avrupa’nın karşılaştığı ekonomik sorunlara yönelik çözümün Türkiye ile iş birliğinin artırılmasından geçtiğini savunan Kacır, şunları kaydetti:
“Avrupa’nın önündeki sınamalara verilecek doğru cevap, Türkiye’nin üretim gücünden daha fazla istifade etmektir. Türkiye’nin potansiyeli, bugün bulunduğu noktanın çok daha ötesindedir.”
“Made in EU” düzenlemesinde Türkiye vurgusu
Bakan Kacır, Avrupa Birliği tarafından hazırlanan “Made in EU” düzenlemesine de değinerek Türkiye’de üretilen ürünlerin AB menşeli ürünlerle eşdeğer değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Kacır, “Avrupa Birliğinin hazırladığı ‘Made in EU’ düzenlemesinde, Türkiye menşeli ürünlerin Avrupa Birliği menşeli ürünlerle eşdeğer muamele görmesi ortak menfaatlerimizin gereğidir.” ifadelerini kullandı.
Bu konuyu Avrupalı muhataplarıyla görüştüklerini belirten Kacır, Türkiye’nin sanayi, teknoloji ve ticaret alanındaki ortaklıkları derinleştirmeyi hedeflediğini bildirdi.
Stratejik yatırımlara 750 milyar liralık finansman
Türkiye’nin yüksek teknoloji yatırımlarına yönelik desteklerini de açıklayan Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında 2030 yılına kadar 30 milyar dolarlık devlet desteği sağlamayı hedeflediklerini belirtti.
Batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbini, çip, savunma teknolojileri, veri merkezi, yapay zekâ ve endüstriyel robotik alanlarındaki yatırımların program kapsamında desteklendiğini aktardı.
Kacır, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 750 milyar lira kaynak ayırdığı Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı aracılığıyla da kritik ve stratejik yatırımlara finansman sağlandığını bildirdi.
Yeni teşvik sistemi ve Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında 1126 orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün, 34 ham madde ve 414 teknoloji alanındaki yatırımların desteklendiğini belirten Kacır, bugüne kadar cari dengeye yaklaşık 11,3 milyar dolar katkı sağlaması öngörülen 213 yatırım projesine destek verildiğini söyledi.
5 milyon kişiye yapay zekâ eğitimi hedefi
Bakan Kacır, 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında belirlenen hedefleri de paylaştı.
Planın ilk iki yılında en az 5 milyon kişiye yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verilmesinin amaçlandığını belirten Kacır, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Kamuya ait en az 2 bin veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden erişime açılacağını ifade eden Kacır, veri merkezlerinin toplam kurulu gücünü 2030’a kadar en az 1 gigavata çıkarmayı amaçladıklarını söyledi.
Kacır, veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarına en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı çekmeyi hedeflediklerini, son bir yılda ise yaklaşık 300 megavatlık yatırımın harekete geçirildiğini bildirdi.
Dört yeni sanayi koridoru oluşturuluyor
Sanayi Alanları Master Planı kapsamında yürütülen çalışmalara değinen Bakan Kacır, Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak hatlarında dört yeni sanayi koridoru oluşturduklarını açıkladı.
Planın ilk aşamasında Samsun-Mersin hattındaki 15 ilde toplam 60 bin hektarlık 19 yeni yatırım alanı belirlendiğini söyleyen Kacır, bu alanların sosyal imkânlara sahip büyük ölçekli endüstriyel bölgeler olarak tasarlandığını ifade etti.
Sanayi bölgelerinde döngüsel ekonomi ve yeşil üretimin esas alınacağını belirten Kacır, lojistik bağlantıların üreticilerin uluslararası pazarlara erişimini kolaylaştırmasının hedeflendiğini kaydetti.
Kacır ayrıca Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru ve Kuzey Marmara Demiryolu Geçişi projelerinin Türkiye’nin uluslararası ticaret ağlarındaki konumunu güçlendireceğini söyledi.
Yeşil dönüşüme 1 milyar doların üzerinde finansman
Sanayinin sürdürülebilirlik ve verimlilik odaklı dönüşümüne yönelik çalışmaları da değerlendiren Kacır, Dünya Bankası iş birliğiyle yürütülen projeler kapsamında sanayicilere, KOBİ’lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağlandığını bildirdi.
Türkiye’nin yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırmayı, katma değerli üretimi artırmayı ve ihracat pazarlarını çeşitlendirmeyi sürdüreceğini belirten Kacır, uluslararası yatırım ve üretim ortaklıklarına açık olduklarını ifade etti.
