CHP Dış Politika Kurulu, Libya deniz yetki alanları mutabakatına destek verdi. Açıklamada AB’nin tutumu, Mekke Anlaşması ve Montrö vurgusu öne çıktı.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Dış Politika Kurulu, Doğu Akdeniz’den Orta Doğu’ya, Rusya-Ukrayna savaşından küresel enerji güzergâhlarına kadar uzanan kritik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerini açıkladı. Kurul, Libya ile yapılan deniz yetki alanları mutabakatının Libya Meclisi tarafından kabul edilmesini olumlu karşılarken, Avrupa Birliği’nin (AB) bu konudaki eleştirilerine tepki gösterdi. Açıklamada, AB’nin uluslararası yargı organlarının yerine geçerek değerlendirme yapamayacağı vurgulandı.
CHP Dış Politika Kurulu, Türkiye’nin Libya konusundaki adımlarına destek verirken Mekke Anlaşması taslağının TBMM’de ayrıntılı biçimde ele alınması ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin tavizsiz uygulanması gerektiğine de dikkat çekti.
CHP’den Libya mutabakatına destek
CHP Dış Politika Kurulu, Libya ile imzalanan Münhasır Ekonomik Bölge Mutabakatı’nın yedi yıl sonra Libya Meclisi tarafından oy birliğiyle kabul edilmesini önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. Kurul, kararın doğu ve batı Libya arasındaki farklılıkların giderilmesi açısından da önemli bir adım olduğunu belirtti.
Açıklamada, Avrupa Birliği yöneticilerinin mutabakata yönelik itirazları eleştirildi. Kurul, AB’nin kendi üyeleri arasındaki deniz yetki alanı sınırlandırmalarına müdahale etmediğini hatırlatarak, AB üyesi olmayan Akdeniz kıyıdaşlarının benzer konulardaki iradelerini eleştirmesini tutarsız buldu.
CHP Dış Politika Kurulu, Avrupa Birliği’nin Uluslararası Adalet Divanı (UAD) veya Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi (ITLOS) yerine kendisini koymaması gerektiğini savundu ve hükümetin Libya konusundaki adımlarını desteklediğini açıkladı.
Mekke Anlaşması taslağı TBMM’de ele alınacak
CHP Dış Politika Kurulu, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında hazırlanan ortak savunma anlaşması taslağının Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmasını olumlu karşıladı.
7 Ağustos 2026’da parafe edilen “Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma için Mekke Anlaşması” taslağının içeriğinin açıklık kazanmasının önemli olduğu belirtilen değerlendirmede, anlaşmanın amaçları ile 2, 5 ve 16’ncı maddelerine ilişkin tereddütlerin Meclis’teki çalışmalar sırasında giderilmesi beklentisi dile getirildi.
Kurul, anlaşmanın kapsamı ve maddelerine ilişkin belirsizliklerin TBMM’de yapılacak değerlendirmelerle açıklığa kavuşturulması gerektiğine işaret etti.
Rusya-Ukrayna savaşında Montrö vurgusu
Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin değerlendirmede CHP Dış Politika Kurulu, Rusya, Ukrayna ve ABD arasındaki üçlü görüşmelerin çatışmaların durdurulmasına yönelik bir aşamaya gelmesini olumlu karşıladığını bildirdi. Açıklamada, Karadeniz’deki risklerin kontrol altında tutulması ve NATO’nun savaşa doğrudan dahil olmasının önlenmesi de memnuniyet verici gelişmeler arasında gösterildi.
Kurul, Karadeniz’de güvenliğin korunması açısından Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin 19’uncu maddesinin tavizsiz uygulanması gerektiğini vurguladı. Açıklamaya göre, sözleşmenin uygulanması bölgedeki risklerin daha da artmasının önlenmesi bakımından önem taşıyor.
İran-ABD-İsrail gerilimine diplomasi çağrısı
CHP Dış Politika Kurulu, Basra Körfezi’nde yeni saldırılar yaşanabileceğine ilişkin haberlerin endişeyle takip edildiğini belirtti. Bölgenin askeri bir çıkmaza sürüklenmesinin risklerine dikkat çekilen açıklamada, diplomatik araçların sonuç alacak biçimde daha etkin kullanılması gerektiği ifade edildi.
Kurul, önleyici saldırılardan kaçınılması ve tarafların itidalli davranması gerektiğini kaydetti. Açıklamada, bölgesel gerilimin tırmanmasını önlemek için diplomatik girişimlerin öncelik taşıması gerektiği mesajı verildi.
Enerji güzergâhları için İstanbul diplomasisi
Küresel hidrokarbon taşımacılığı açısından önem taşıyan Babülmendeb ve Hürmüz boğazlarındaki sorunlara da değinen CHP Dış Politika Kurulu, Türkiye’nin öncülüğünde İstanbul’da gerçekleştirilen R4 ve E4 ülkeleri arasındaki toplantıya dikkat çekti.
Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan oluşan R4 ile Fransa, İngiltere, Almanya ve İtalya’dan oluşan E4 ülkelerinin katıldığı toplantının, sorunların silahlı çatışmaya başvurulmadan çözülmesine katkı sağlaması temenni edildi.
Kurul, enerji ulaşım yollarındaki dar boğazların rahatlatılması için diplomatik seçeneklerin değerlendirilmesini önemli buldu. Açıklamada ayrıca, bu alanda yaşanacak olumlu gelişmelerin kamuoyuyla paylaşılmasının yerinde olacağı ifade edildi.
CHP Dış Politika Kurulu’nun değerlendirmesi, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları, bölgesel güvenlik, savunma iş birlikleri ve uluslararası enerji güzergâhlarına ilişkin gelişmelerde diplomasi ve uluslararası hukuk başlıklarının önemini ortaya koydu.
