Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülmekte olan Kanun Teklifi kapsamında kamuoyunda takas kesinliği ve pay blokajına ilişkin oluşan tereddütlere yönelik açıklama yaptı. Açıklamada, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesindeki düzenlemenin amacı, TEFAS üzerinden verilen satış talimatlarının niteliği ve tasfiye sürecinde pay blokajı alt hesabındaki yatırımcıların durumu ele alındı.
SPK, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülmekte olan Kanun Teklifi kapsamında kamuoyunda takas kesinliği ve pay blokajı konusunda tereddütlerin olduğu anlaşılmıştır.
Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesinin birinci fıkrasında, sermaye piyasası araçlarına ilişkin takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemlerinin, ilgili kuruluşların faaliyetlerinin durdurulması veya tasfiye sürecine girmesi hâlinde dahi geri alınamayacağı ve iptal edilemeyeceği düzenlenmiştir. Bu hükmün amacı, gerçekleştirilen işlemlerde oluşan takas yükümlülüklerinin geri döndürülemez şekilde yürütülmesi ilkesi getirilerek sermaye piyasalarına duyulan güveni korumaktır.
Ancak söz konusu hüküm, TEFAS üzerinden verilen tüm talimatlar bakımından, işlemin hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın uygulanması gerektiğini ifade etmemektedir. TEFAS, klasik organize piyasalardan farklı olarak, yatırım fonu katılma paylarının yatırımcılar tarafından fon kurucusundan alınmasına ve kurucuya iade edilmesine imkân sağlayan bir platformdur. Bu nedenle, TEFAS’ta verilen her satış talimatı kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi değildir.
Tasfiye sürecinde, özellikle pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki yatırımcılar bakımından, satış talimatlarının verilmiş olması veya sistemde belirli bir kaydın bulunması tek başına takasın başladığı anlamına gelmemektedir. Takas işlemi, alınan talimattan sonra nakdin yatırımcı hesabına geçirilmesi ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılması ile tamamlanmaktadır.
Bu nedenle, henüz takası tamamlanmamış talimatların tasfiye kapsamına alınması; fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil dağıtılmasına katkı sağlayacaktır. Nitekim pay blokaj kaydı bulunan kişiler de 455.758 fon pay sahibi arasında yer almakta olup ilave bir grup teşkil etmemektedir.
Kanun Teklifinde yer alan düzenleme, tamamlanmış işlemleri etkilememektedir. Yalnızca henüz takas süreci tamamlanmamış talimatları kapsamaktadır. Bu talimatlar, tasfiye sonucunda elde edilen tutarlar üzerinden Kanun Teklifi kapsamında diğer katılma payı sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirilecektir.
Düzenlemenin amacı, anılan fon pay sahiplerinin hukuki statüsüne açıklık kazandırılması ve tasfiye kapsamında sahip oldukları hakların belirgin hâle getirilmesidir. Bu yönüyle düzenleme, belirtilen amaçlara ulaşmak için gerekli ve ölçülü bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”
