Antalya’nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında yürütülen sualtı kazılarında, yaklaşık 2 bin 100 yıl önce battığı değerlendirilen seramik yüklü gemiden binlerce eser gün yüzüne çıkarıldı.
Deniz yüzeyinin 42 ila 55 metre altında sürdürülen kazılarda ortaya çıkarılan buluntular, antik dönemin sofra kültürünün yanı sıra Akdeniz’deki ticaret ağlarına ilişkin de bilgiler sunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmalara ilişkin paylaşımında, “Akdeniz’in derinliklerinden 2.100 yıllık sofra takımlarını gün yüzüne çıkarıyoruz.” ifadelerini kullandı.
122 farklı form ve boyutta seramik
Batığın ana yükünü Antakya kökenli tabak ve kâseler oluşturuyor. Hatay’ın Arsuz ilçesinin antik adı Rhosus’un kıyılarında üretildiği düşünülen buluntular arasında kuruyemiş tabakları, çorba kâseleri, balık tabakları ve farklı boyutlarda tepsiler yer alıyor.
Kazılarda 122 farklı form ve boyutta seramik ürün tespit edildi. Özellikle Roma’da talep gördüğü belirtilen bu ürünlerin, dönemin lüks sofra kültürünün örnekleri arasında bulunduğu değerlendiriliyor. Batıkta ayrıca Ege’deki bazı adalarda üretildiği düşünülen amforalar da bulundu.
Rhosus seramikleri Çiçero’nun mektuplarında
Rhosus seramiklerinin antik kaynaklarda da izine rastlanıyor. Romalı hatip ve devlet adamı Çiçero’nun MÖ 50 yılında dostu Attikus’a yazdığı mektupta, onun için Rhosus’tan seramik kaplar sipariş ettiğini anlattığı belirtiliyor.
Bu kayıt, bölgede üretilen seramiklerin Roma dünyasında bilindiğini ve Akdeniz ticaretinde yer aldığını gösteren kaynaklardan biri olarak değerlendiriliyor.
Eserleri 2 bin 100 yıl kil korudu
Batıktan çıkarılan seramiklerin önemli bölümünün iyi durumda günümüze ulaşmasında, dönemin taşıma yönteminin etkili olduğu belirtildi. Tabak ve kâselerin ahşap sandıklara yerleştirilirken aralarına kil konulduğu, bu yöntemin geminin batması sırasında eserlerin kırılmasını önlemeye yardımcı olduğu değerlendiriliyor.
Bakan Ersoy da bu ayrıntıya dikkat çekerek, “Sandıklara yerleştirilirken aralarına konulan kil sayesinde günümüze sağlam ulaşan bu eserler, Anadolu’nun üretim ustalığını ve Akdeniz’in ticaret geçmişini bugüne taşıyor.” dedi.
Antakya’dan İtalya’ya uzanan ticaret ağı
Batıkta bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri, geminin tarihlendirilmesine ilişkin önemli bulgular arasında yer aldı. Eserlerin, geminin MÖ 1. yüzyılın ortalarında Antakya, Ege, Yunanistan ve İtalya kıyıları arasındaki ticaret ağı içerisinde faaliyet gösterdiğine işaret ettiği değerlendiriliyor.
Arsuz’dan yola çıktığı düşünülen geminin Roma yönünde ilerlediği sırada fırtınada bir sığlığa çarparak battığı tahmin ediliyor. Adrasan açıklarındaki sualtı kazıları, robotların da desteğiyle devam ediyor.
