Sevda Erdan Kılıç, eğitimde fırsat eşitliği için tüm öğrencilere ücretsiz okul yemeği ve temiz içme suyu sağlanması gerektiğini söyledi.
CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç, 2026-2027 eğitim öğretim yılının başlaması dolayısıyla TBMM’de düzenlediği basın toplantısında, eğitimde fırsat eşitsizliği ve öğrencilerin yaşadığı ekonomik sorunlara dikkat çekti. Kılıç, milyonlarca öğrencinin okula başladığı dönemde ailelerin artan okul masrafları karşısında zorlandığını belirterek, ücretsiz okul yemeği uygulamasının tüm öğrenciler için hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Yeni eğitim öğretim yılının yaklaşık 20 milyon öğrenci ve 1 milyonu aşkın eğitim emekçisiyle başladığını ifade eden Kılıç, ancak okul zilinin her evde aynı duyguyla çalmadığını dile getirdi. Ailelerin çocuklarının beslenme çantasına ne koyacağını, servis ve kırtasiye giderlerini nasıl karşılayacağını düşündüğünü belirten Kılıç, eğitim sisteminin ekonomik koşullardan bağımsız değerlendirilemeyeceğini söyledi.
Okul Masrafları Ailelerin Bütçesini Zorluyor
Sevda Erdan Kılıç, bir ilkokul öğrencisinin uzun mesafeli servisle okula başlamasının maliyetinin bu yıl 77 bin 559 liraya ulaştığını belirtti. Asgari ücretle geçinen bir ailenin, çocuğunu okula gönderebilmek için neredeyse üç aylık gelirini yalnızca eğitim başlangıç masraflarına ayırmak zorunda kaldığını ifade etti.
En düşük emekli maaşıyla geçinen ailelerin ve kamu çalışanlarının da benzer bir tabloyla karşı karşıya olduğunu belirten Kılıç, eğitim masraflarının yalnızca servis, kırtasiye ve kıyafet giderlerinden oluşmadığını vurguladı. Yıl boyunca yeniden alınması gereken defter, kalem, ayakkabı, mont, kantin ve ulaşım giderlerinin de aile bütçesine ek yük getirdiğini söyledi.
İki veya daha fazla çocuğu bulunan ailelerde bu yükün daha da ağırlaştığını dile getiren Kılıç, birçok velinin kırtasiye masraflarını karşılamakta zorlandığını belirtti. Bazı ailelerin servis ücretini paylaşmak için dönüşümlü ulaşım sağladığını, bazı çocukların ise ekonomik nedenlerle temel okul ihtiyaçlarından mahrum kaldığını ifade etti.
Bir Çocuğun Çantası Dolsun Diye Evlerin Mutfağı Boşalıyor
Kılıç, eğitim giderlerindeki artışın ailelerin temel ihtiyaçlarını da etkilediğini söyledi. Velilerin bir yandan çocuklarının okul ihtiyaçlarını karşılamaya, diğer yandan kira, mutfak ve faturaları ödemeye çalıştığını belirten Kılıç, “Bir çocuğun çantası dolsun diye aslında evin mutfağı boşalıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Eğitim hakkının ailelerin gelir düzeyine bağlı olmaması gerektiğini vurgulayan Kılıç, ekonomik güçlüklerin çocukların eğitim hayatını ve sosyal çevresini doğrudan etkilediğini ifade etti. Çocukların arkadaşlarıyla aynı imkânlara sahip olamamasının, onların yoksulluklarını gizlemeye çalışmasına neden olduğunu belirten Kılıç, bu durumun eğitimde fırsat eşitliği açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu söyledi.
Parasız Eğitim, Velinin Cebine Bırakılamaz
Anayasa’da temel eğitimin parasız olduğuna dikkat çeken Kılıç, devlet okullarında velilerden bağış adı altında yüksek miktarlarda para talep edildiğine ilişkin şikâyetler aldıklarını belirtti.
Okulların temizliği, güvenliği, bakım ve onarımı ile sabun ve tuvalet kâğıdı gibi temel ihtiyaçların da velilerin sorumluluğuna bırakıldığını savunan Kılıç, bu uygulamaların parasız eğitim anlayışıyla bağdaşmadığını söyledi.
Parasız eğitimin yalnızca okul kapısından ücretsiz girmek anlamına gelmediğini belirten Kılıç, hiçbir çocuğun yoksulluğu nedeniyle kendisini eksik veya mahcup hissetmemesi gerektiğini ifade etti.
Faiz Harcamaları ile Eğitim Bütçesini Karşılaştırdı
Türkiye’nin kaynak sorunu değil, kaynakların nasıl kullanıldığına ilişkin bir tercih sorunu yaşadığını savunan Kılıç, 2026 bütçesindeki faiz ödemelerine dikkat çekti.
Kılıç’ın verdiği bilgilere göre, 2026 bütçesinde faiz ödemeleri için 2 trilyon 742 milyar lira ayrılırken, Millî Eğitim Bakanlığının yıllık bütçesi 1 trilyon 944 milyar lira olarak belirlendi. Buna göre faiz ödemelerine ayrılan kaynak, Millî Eğitim Bakanlığının bütçesinden yaklaşık 800 milyar lira daha fazla.
İlk yedi ayda faiz ödemelerinin 1 trilyon 791 milyar liraya ulaştığını belirten Kılıç, bu tutarın günlük ortalama 8,5 milyar liraya karşılık geldiğini söyledi. Eğitim ve çocukların temel ihtiyaçları için kaynak bulunamadığı yönündeki açıklamaları eleştiren Kılıç, bütçe önceliklerinin yeniden belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
Ücretsiz Okul Yemeği Eğitimde Fırsat Eşitliği İçin Gerekli
Öğrencilerin beslenme sorununa da dikkat çeken Kılıç, bir tostun 95 liraya, ayranın ise 20 liraya ulaştığını belirtti. Bir öğrencinin her gün yalnızca tost, ayran ve su tüketmesi durumunda aylık harcamanın yaklaşık 2 bin 990 liraya çıkabileceğini ifade etti.
Ancak birçok çocuğun bu temel kantin ihtiyaçlarını dahi karşılayamadığını söyleyen Kılıç, bazı öğrencilerin arkadaşlarıyla birlikte kantine gidemediğini ve ekonomik durumlarını gizlemek için yemek istemediklerini söylediklerini belirtti.
Aç bir çocuktan ders dinlemesinin, susuz bir öğrenciden başarı beklenmesinin mümkün olmadığını vurgulayan Kılıç, ücretsiz okul yemeği ve temiz içme suyunun çocukların en temel hakları arasında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Öğrencilerin beslenmesini ailelerin ekonomik gücüne bırakmanın eğitimde fırsat eşitliğini ortadan kaldıracağını ifade etti.
Okullarda Güvenlik ve Öğretmen Sorunları Çözülmeli
Kılıç, eğitim sistemindeki sorunların yalnızca ekonomik giderlerle sınırlı olmadığını belirterek öğretmenlerin çalışma koşullarına ve okul güvenliğine de dikkat çekti.
Aynı sorumluluğu taşıyan öğretmenlerin farklı ücret ve haklarla çalıştırılmasını eleştiren Kılıç, atama bekleyen öğretmenlerin mülakat süreçleriyle karşı karşıya bırakıldığını söyledi. Öğretmen atamalarında liyakatin esas alınması gerektiğini vurgulayan Kılıç, öğretmenlerin siyasi sadakat değil, bilgi ve mesleki yeterlilik üzerinden değerlendirilmesini istedi.
Okulların çocuklar için güvenli mekânlar olması gerektiğini belirten Kılıç; uyuşturucu, çeteleşme ve şiddet risklerine karşı önlem alınmasını, okullarda yeterli rehber öğretmen, psikolojik danışman, sosyal hizmet uzmanı ve kadrolu güvenlik görevlisi bulunmasını talep etti.
CHP’den Eğitim İçin Yeni Politika Önerileri
CHP’nin eğitim politikalarına ilişkin önerilerini de açıklayan Kılıç, her kamu okuluna ihtiyacı doğrultusunda doğrudan bütçe verilmesi gerektiğini söyledi.
Kılıç’ın sıraladığı öneriler arasında şunlar yer aldı:
- Kayıt parası ve zorunlu bağış uygulamasına son verilmesi,
- Her öğrenciye en az bir öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek sağlanması,
- Okullarda temiz içme suyunun ücretsiz hâle getirilmesi,
- Temel kırtasiye malzemeleri ve yardımcı kaynakların ücretsiz verilmesi,
- Servis ve ulaşım giderlerinin kamusal olarak desteklenmesi,
- Okullarda temizlik ve güvenlik personelinin kadrolu olarak istihdam edilmesi,
- Öğretmen atamalarında mülakatın kaldırılması ve liyakatin esas alınması,
- MESEM uygulamasındaki sömürüye son verilmesi,
- Köy okullarının yeniden açılması.
“Hiçbir Çocuk Yoksulluğa Teslim Edilmeyecek”
Velilere de seslenen Sevda Erdan Kılıç, çocuklarının okul masraflarını karşılamakta zorlanan ailelerin kendilerini suçlamaması gerektiğini söyledi. Yaşanan ekonomik güçlüklerin velilerin kişisel eksikliği değil, yanlış ekonomik ve siyasi tercihlerin sonucu olduğunu savundu.
CHP olarak çocukların eğitim, beslenme ve barınma haklarını güvence altına alacak politikaları savunmaya devam edeceklerini belirten Kılıç, hiçbir çocuğun ailesinin gelir düzeyi nedeniyle eğitimden mahrum kalmaması gerektiğini ifade etti.
Kılıç, laik, bilimsel, güvenli, parasız ve nitelikli eğitimi yeniden kuracaklarını belirterek, kamu kaynaklarında önceliğin faiz ve rant yerine çocuklara ve eğitime verilmesi gerektiğini söyledi.
