Necdet Saraç’tan “Toplumsal Güvence Programı” Çağrısı: Sosyal Devlet Yeniden Kurulmalı
CHP Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Necdet Saraç, Türkiye’de giderek derinleşen yoksulluk ve güvencesizlik sorununa karşı kapsamlı bir “Toplumsal Güvence Programı” oluşturulması çağrısında bulundu. Saraç, sosyal politikaların siyasi iktidarın takdirine bırakılan yardımlar olmaktan çıkarılarak yasal ve kurumsal güvenceye bağlanması gerektiğini belirtti.
Saraç’ın değerlendirmesine göre Türkiye’de yoksulluk artık yalnızca gelir yetersizliğiyle açıklanabilecek bir sorun değil. Çocuk yoksulluğu, çalışan yoksulluğu, barınma krizi, bakım yükü, gıda ve enerjiye erişim ile gençlerin gelecek kaygısı toplumun geniş kesimlerini etkileyen çok boyutlu bir güvencesizlik alanı oluşturuyor.
“Sosyal politika bir lütuf değil, haktır”
Necdet Saraç, CHP’nin farklı dönemlerde ortaya koyduğu sosyal politika önerilerinin ortak bir çatı altında toplanarak “Toplumsal Güvence Programı” adıyla kapsamlı bir modele dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.
Saraç, bu modelin temel yaklaşımını sosyal desteğin bir yardım değil, yurttaşlık hakkı olarak görülmesi şeklinde tanımladı. Sosyal hakların siyasi iktidarın veya yerel yöneticilerin takdirine bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Saraç, sosyal politikanın gelir, eğitim, sağlık, barınma, bakım ve istihdamı birlikte ele alan bütünlüklü bir yapıya kavuşturulmasını önerdi.
Saraç’a göre temel kamu hizmetlerine erişimde de yurttaşların gelir durumları nedeniyle dışarıda kalmasının önüne geçilmeli. İçme suyu, elektrik, doğal gaz, barınma, toplu taşıma ve internet gibi hizmetlere erişim, insan onuruna yaraşır yaşamın temel unsurları olarak güvence altına alınmalı.
Tek başvuru sistemi önerisi
Toplumsal Güvence Programı kapsamında sosyal destek mekanizmalarının nesnel ölçütlere ve yasal güvenceye dayandırılması gerektiğini belirten Saraç, yurttaşların sosyal haklara ulaşmak için farklı kurumlar arasında dolaşmak zorunda kalmaması gerektiğini söyledi.
Saraç, ihtiyaç duyulan sosyal hizmet ve desteklere tek başvuru sistemi üzerinden hızlı, kolay ve şeffaf biçimde erişilebilmesini önerdi.
Bu yaklaşımın yalnızca yoksulluk ortaya çıktıktan sonra yardım sağlamayı değil, çocukluk, eğitim, sağlık, barınma ve istihdam gibi alanlarda erken müdahaleyi esas alması gerektiği belirtildi.
“Amaç yoksulluğu yönetmek değil, azaltmak”
Saraç, CHP’nin sosyal demokrat kimliğinin 21. yüzyılın koşullarına uygun biçimde yeniden tanımlanması gerektiğini savundu.
Necdet Saraç’tan Toplumsal Güvence Programı Çağrısı
Sosyal politikanın yalnızca yoksulluğun sonuçlarını hafifletmeye odaklanmaması gerektiğini belirten Saraç, asıl hedefin yoksulluğu üreten mekanizmaların ortadan kaldırılması ve güçlü bir refah devleti kurulması olduğunu ifade etti.
Saraç’ın önerisinde Vatandaşlık Temel Geliri, emeklilik güvencesi, sosyal konut, çocukların beslenme ve eğitim hakkı ile gençlerin iş ve barınma sorunlarına yönelik politikalar öne çıktı.
Konutun öncelikle bir yatırım aracı değil, bir barınma hakkı olarak ele alınması gerektiğini belirten Saraç, TOKİ’nin de sosyal konut üretimine ağırlık veren asli işlevine dönmesi gerektiğini savundu.
“Cumhuriyetçi eşitlik” vurgusu
Saraç, önerdiği sosyal devlet modelinin temelinde “cumhuriyetçi eşitlik” anlayışının bulunması gerektiğini belirtti.
Bu anlayışın herkesin aynı koşullara sahip olması anlamına gelmediğini ifade eden Saraç, her yurttaşın insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmesini, temel kamu hizmetlerine eşit biçimde erişebilmesini ve kendi yaşamını emeği ile tercihleri doğrultusunda kurabilmesini sağlayacak koşulların oluşturulması gerektiğini kaydetti.
Saraç ayrıca sosyal politika vaatlerinin yasa, kurum, bütçe kaynağı, uygulama takvimi ve ölçülebilir hedeflerle birlikte açıklanması gerektiğine dikkat çekti.
Programın kapsamı geniş olacak
“Toplumsal Güvence Programı”nın yalnızca yoksullukla mücadeleyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Saraç; konut, emeklilik, yaşlılık ve bakım hizmetleri, çocuk yoksulluğu, kadınların sosyal güvenliği, gençlerin iş ve barınma sorunları, çalışan yoksulluğu, sağlıkta eşitlik ve engelli haklarının da program kapsamında ele alınmasını önerdi.
Gazi ve şehit yakınlarının hakları, esnaf ve mikro işletmelerin sosyal güvencesi ile bölgesel ve kırsal eşitsizliklerin de sosyal devlet politikalarının parçası olması gerektiğini belirten Saraç, sosyal politikanın yalnızca yoksul yurttaşlara yönelik bir alan olmadığını vurguladı.
Saraç’a göre sosyal politika; çocuk için eğitim ve beslenme, genç için iş ve barınma, çalışan için insanca ücret ve güvenli çalışma, kadın için gelir ve sosyal güvenlik, emekli için insanca yaşam ve yaşlı için bakım güvencesi anlamına geliyor.
“Daha fazla yardım değil, daha fazla güvence”
Necdet Saraç, CHP’nin sosyal politika iddiasının yardım miktarları veya maaş artışları üzerinden yürütülen bir yarışa indirgenmemesi gerektiğini belirtti.
Saraç, **“Toplumsal Güvence Programı”**nın bir seçim sloganı olmaktan çıkarılarak bütçesi, kurumları, yasaları, uygulama takvimi ve denetim mekanizmaları belirlenmiş bir yurttaşlık sözleşmesine dönüştürülmesi gerektiğini savundu.
Saraç, Türkiye’nin ihtiyacının daha fazla geçici destek değil, güçlü bir sosyal devlet olduğunu belirterek sosyal hakların siyasi sadakatten bağımsız biçimde güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.
CHP’li Saraç’ın önerdiği modelin merkezinde ise sosyal yardımdan sosyal güvenceye geçiş, yurttaşlık haklarının kurumsallaştırılması ve sosyal devletin yeniden yapılandırılması bulunuyor.
