NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO Ankara Zirvesi’nin ikinci gününde düzenlenecek Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı öncesinde basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu. Rutte, zirvenin savunma yatırımlarının hayata geçirilmesi ve alınan kararların uygulanması açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti.
Açıklamalarına Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Türkiye hükümetine ve Ankara halkına teşekkür ederek başlayan Rutte, Türkiye’nin ev sahipliğini takdir ettiklerini ifade etti. Geçen yıl düzenlenen Lahey Zirvesi’nin hedeflerin belirlendiği bir organizasyon olduğunu hatırlatan Rutte, Ankara’daki zirvenin ise bu hedeflerin hayata geçirileceği toplantı niteliği taşıdığını söyledi.
NATO ülkelerinde savunma harcamalarının ve savunma sanayisine yönelik yatırımların önemli ölçüde arttığını dile getiren Rutte, zirvenin ilk gününü “büyük bir başarı” olarak nitelendirdi. Çok sayıda yeni sözleşme ve taahhüdün açıklandığını belirten Rutte, savunma harcamalarında yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl yüzde 4 seviyesine ulaşıldığını kaydetti.
Bu gelişmede Rusya’dan kaynaklanan güvenlik tehdidinin etkili olduğunu ifade eden Rutte, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa ülkeleri ile Kanada’yı savunma harcamalarını artırmaları yönünde teşvik etmesinin de önemli katkı sağladığını söyledi. Bunun sonucunda hem NATO’nun hem de Avrupa’nın daha güçlü hale geldiğini dile getirdi.
Bugünkü zirve oturumunda müttefiklerin iki temel konuda ortak duruş sergilemesini beklediğini belirten Rutte, bunlardan ilkinin İran’ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiği yönündeki görüş olduğunu söyledi. İkinci başlığın ise seyrüsefer özgürlüğü olduğunu ifade eden Rutte, Hürmüz Boğazı’nın yeniden tamamen açık olmasının 32 NATO müttefiki açısından stratejik önem taşıdığını vurguladı.
Sonuç bildirgesinde Rusya’nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli tehdit olarak açık şekilde yer almasını beklediğini de dile getiren Rutte, müttefiklerin bu konuda ortak görüş ortaya koyacağını ifade etti.
ABD’nin İran’a yönelik son saldırılarıyla ilgili bir soruyu da yanıtlayan Rutte, İran’ın ateşkesi ihlal ettiğini ve gemilere yönelik saldırılar nedeniyle ABD’nin güçlü karşılık vermesinin gerekli olduğunu savundu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’daki Amerikan askerleri ve Grönland’a ilişkin açıklamalarının hatırlatılması üzerine ise Rutte, Washington’ın NATO’ya bağlılığı konusunda herhangi bir şüphesi bulunmadığını söyledi. NATO’nun yalnızca Avrupa’nın değil, ABD’nin güvenliği açısından da vazgeçilmez olduğunu belirten Rutte, Rusya’nın oluşturduğu tehdit karşısında Atlantik, Avrupa ve Arktik bölgesinin güvenliğinin önemine işaret etti.
Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın savunma harcamalarını artırmasının Trump’ın uzun süredir dile getirdiği beklentiyi karşıladığını söyleyen Rutte, bunun Putin açısından kayıp, Trump açısından ise kazanım olduğunu ifade etti.
Ukrayna’ya desteğin devam etmesinin önemine dikkati çeken Rutte, müttefiklerin çok yıllı yeni taahhütler açıklamasını beklediğini belirtti. Zirveden Ukrayna’ya desteğin sürdürüleceğine ilişkin güçlü bir mesaj çıkmasını öngördüğünü söyledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yönelik mesajı sorulan Rutte ise NATO’nun savunma amaçlı bir ittifak olduğunu vurgulayarak, ittifakın topraklarının her santimini savunacağını ifade etti. NATO’nun hiçbir ülkeye saldırmayacağını ancak demokrasi, yaşam tarzı ve üye ülkelerin topraklarını kararlılıkla koruyacağını dile getirdi.
Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik ortakları ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin de aralarında bulunduğu davetliler katılıyor.
Zirvenin ilk gününde NATO Savunma Sanayi Forumu ön plana çıkarken, forumda “Uzay ve Gözetleme”, “Taarruz Kabiliyetleri” ile “Entegre Hava ve Füze Savunması” alanlarındaki yeni NATO projeleri için taraf ülkeler ve şirketlerle toplu imza töreni gerçekleştirildi. Forumda ayrıca Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de konuşma yaptı.
Liderler, zirvenin ikinci gününde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilecek Devlet ve Hükümet Başkanları Zirve Toplantısı’nda bir araya gelecek.
Zirve kapsamında Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, NATO programı öncesinde Türkiye’ye resmi ziyarette bulundu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde önce baş başa, ardından heyetler arası görüşme gerçekleştiren Trump, ortak basın toplantısında ABD’nin CAATSA yaptırımlarını kaldırabileceği yönünde mesaj verdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise F-35 programına ilişkin zirveden olumlu bir sonuç çıkmasını beklediğini ifade etti.
