İçişler Bakanı Mustafa Çiftçi, MİA Haber İmtiyaz Sahibi Cengiz Aksan’ın sorularını yanıtladı. Çiftçi, trafik kazalarından uyuşturucuyla mücadeleye, sokak hayvanlarından organize suç örgütlerine kadar birçok kritik başlıkta yürütülen çalışmaları değerlendirdi. Özellikle yeni nesil suç örgütlerinin değişen yapısına dikkat çeken Bakan Çiftçi, bu yapıların “çizgi film karakterlerinden esinlenen takma isimler kullanan, genç ve esnek yapılı, hızlı zenginlik odaklı oluşumlar” haline geldiğini belirterek, “Ancak biz de taktiklerimizi buna göre güncelliyoruz. Şu an suç örgütlerinin tamamen sonunu getirmek adına, suçtan elde ettikleri gelirlerin ve finans kaynaklarının deşifresine yönelik takipleri tüm hızıyla sürdürüyoruz. Yeni nesil çetelere, organize suçlara ve kaçakçılığa asla müsaade etmeyeceğiz” ifadelerini kullandı….
İşte röportajın detayları…
Sayın Bakanım öncelikle kabulünüz için teşekkür ederim. MİA Haber olarak sizleri ve camianızı yakından takip ediyoruz. Son yıllarda mülki idare anlayışında ciddi değişimler olduğunu görüyoruz. Vali ve kaymakamlar daha çok sahada, vatandaşla iç içe… Mülki idare amirlerinin geçmişten günümüze yaşadığı bu değişim nasıl oldu?
Bakan Çiftçi: Mülki idare amirleri, büyük bir mesuliyet bilinciyle, milletimizin duasını zırh bilerek kamu düzeninin sağlanması sorumluluğunu ve milletimize hizmet etme şuurunu taşıyan kişilerdir. Görev yaptıkları yerlerde devletimizin gözü, işiten kulağı, uzanan eli ve vicdanlarıdır. Bu gönül köprüsü yıllarca kurulmadı. Kimi mülki idari amiri kurmaya çalışsa da kurulan köprülere hayat hakkı tanınmadı. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde 2002’den itibaren geçmiş dönemde oluşan jakoben zihniyeti ve vesayeti kırdık. Ulaşılmadık köy, kasaba bırakmadık. Hizmetimizin gitmediği yer kalmadı elhamdülillah.
2- Erzurum’daki Hizmet İçi Eğitim Semineri’nde mülki idare amirlerine yönelik sosyal medya uyarılarınız dikkat çekmişti. O toplantıda Sosyal Medya Yönergesini ilk kez anlattınız. Çalışma ne aşamada, mülki idare amirlerinin sosyal medya kullanımına nasıl katkıları olacak?
“Sosyal medyanın amacı dışında kullanılmasına müsaade etmeyeceğiz”
Bakan Çiftçi: Sosyal medya kullanılması kamu hizmetlerinin anlatılması, vatandaşla iletişim kurulması, ihtiyaçların tespit edilmesi ve dezenformasyonla mücadele edilmesi bakımından önemli imkânlar sunmaktadır. Ancak bu alan avantajları kadar ciddi riskler de barındırmaktadır. Bilginin çarpıtılması, kurumların itibarsızlaştırılması, kriz dönemlerinde söylentilerin büyümesi, kişisel hakların ihlali ve kritik verilerin paylaşılması gibi risklerle karşı karşıya kalınabilmektedir. Sosyal medyada yapılan paylaşımlar devlet ciddiyetine, tarafsızlığa ve makamın saygınlığına uygun olmalıdır. Sosyal medya kamu hizmetlerini görünür kılmak için kullanılmalıdır; kişisel reklam ve şov alanına dönüştürülmemelidir. Bu konuda Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın, sosyal medyanın şov amaçlı kullanılmasının önüne geçilmesi yönündeki hassasiyetini temel alıyoruz. Yeni düzenlememizi, bu tür istismarları engelleyecek ve dijital platformlarda sorumluluk bilincini artıracak bir kapsamda şekillendiriyoruz. ‘Mülki İdare Amirleri Sosyal Medya Kullanım Rehberi ve Yönergesi’ çalışmasının son şeklini veriyoruz. Yakın zamanda yayımlayacağız. Mülki idari amirlerinden bu rehber ve yönergeye kati surette uyulmasını bekleyeceğiz. Sosyal medyanın amacı dışında kullanılmasına müsaade etmeyeceğiz.
3- Son zamanlarda ülke genelinde trafik denetimlerinin arttığını görüyoruz. Bu denetimlerle ilgili analiz yapmışsınızdır, nasıl bir tablo ile karşılaştınız, denetimle birlikte ceza miktarları artıyor mu, denetimler sayesinde ihlaller azaldı mı?
Bakan Çiftçi: Geçen sene aynı dönemde 68 milyon 980 bin, yani neredeyse 69 milyon denetim gerçekleştirmiştik. Bu sene bu sayının 74 milyona çıktığını görüyoruz; yani denetimlerde yüzde 7,5’lik bir artış var. Dikkat çekici olan şu: Geçen sene 69 milyon araçtan 10 milyonuna işlem yapılmışken, bu sene 74 milyon araçtan 8,5 milyonuna işlem yapıldı. İşlem sayılarının yüzde 16,4 gerilediğini görüyoruz. Denetim sayımız daha fazla ancak işlem sayımızda düşüş var. Bu veri, sürücülerimizin kurallara artık daha fazla uyduğunu ve riayet ettiğini açıkça gösteriyor. Hız, alkol ve uyuşturucu gibi kritik ihlal başlıklarının tamamında düşüş var. Hız ihlali sebebiyle geçen sene 2 milyon 874 bin kişiye işlem yapılmışken, bu sene bu sayı yüzde 25 azalarak 2 milyon 142 bine düştü. Alkollü araç kullanmaktan dolayı bir önceki sene 108 bin kişiye işlem yapılmıştı, bu sene 90 bine geriledi. Uyuşturucu etkisinde araç kullananların sayısı ise geçen sene 2 bin 103 iken bu sene 1 bin 879’a düştü. Örneğin, makas atma eylemi yüzde 93 oranında azaldı. Hız oranlarına dikkat etme yüzde 55, dur ihtarına uymama yüzde 52, kask takmama yüzde 36, sürücü belgesiz araç kullanma yüzde 33,7, cep telefonu kullanımı yüzde 32,6, kırmızı ışık ihlalleri yüzde 12 ve alkollü araç kullanma yüzde 10,3 oranında azaldı. Trafik kurallarına uyulması için biz kolluk olarak üzerimize düşen ne varsa yapacağız. Devlet vatandaşına tuzak kurmaz ilkesiyle, vatandaşlarımızın yanında olmaya onlara yol göstermeye devam edeceğiz.
4- Ölümlü trafik kazaları ülkemizin kanayan yaralarından biri, özellikle bayram ve tatil dönemlerinde ağır bilançolar karşımıza çıkıyor. Özellikle son bayram öncesi ciddi tedbirler aldığınızı anlatmıştınız, bu tedbirler sonuçlara nasıl yansıdı?
Bakan Çiftçi: Trafik kazaları ne yazık ki en fazla üzüldüğümüz konuların başında geliyor. Geçtiğimiz yıl Kurban Bayramı tatili bu yılki tatil gün sayısına göre daha azdı. Hareketlilik geçen seneye göre çok daha fazla olsa da aldığımız tedbirler sayesinde elhamdülillah kaza oranımızda geçen yıla göre gözle görünür bir düşüş yaşandı. Geçen sene 104 bin 333 ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası gerçekleşmişken, bu sene bu sayı 102 bin 152’ye geriledi. Ölümlü kazalar 740’tan 639’a, kaza yerindeki ölü sayısı ise 871’den 776’ya düştü. Trafik kazalarındaki günlük ortalama can kaybımız da azaldı; geçen sene günlük ortalama 5,8 vatandaşımızı kaybederken, bu sene bu oran günlük ortalama 5,2 vefata geriledi. Geçtiğimiz yılın ilk beş aylık dönemine göre önemli bir düşüş yaşandı.
5- Türkiye’nin uzun zamandır gündeminde olan sahipsiz sokak hayvanları konusundaki hassasiyetinizi eleştiri alsanız da zaman zaman ifade ediyorsunuz. Bu konuda ne durumdayız, bu sorundan gerçekten toplum kurtulabilecek mi?
“Bu meseleyi ülkemizin gündeminden çıkaracağız”
Bakan Çifti: Sokaklarımızdaki sahipsiz hayvanların kontrolsüz bir şekilde çoğalması meselesi insan hayatı başta olmak üzere trafik kazaları, bulaşıcı hastalık, doğal dengeyi bozma, kamusal alanda huzursuzluk ve güvensizlik gibi birçok soruna kaynaklık teşkil ediyor. 81 ilimizi bir bütün olarak değerlendirdiğimizde, sahipsiz sokak hayvanlarının yüzde 83’ü şu anda tamamen toplanmış ve barınaklara veya doğal yaşam alanlarına alınmış durumda. İl özel idaresinin sorumluluğunda olan 51 ilimizde toplama işlemleri tamamen bitti ve bu illerde yüzde 100 başarıya ulaştık. Büyükşehirlerde bu çalışmalar ağustos ayı gibi başladı, dolayısıyla biraz geriden geliyor. Şu an 30 büyükşehirde yüzde 74 oranına ulaşmış durumdayız. 12 büyükşehrimizde, yani Erzurum, Mardin, Manisa, Mersin, Şanlıurfa, Kayseri, Sakarya, Denizli, Konya, Balıkesir, Gaziantep ve Kahramanmaraş’ta toplama işlemleri tamamen sona erdi. Diğer büyükşehirlerimizde ise oranlar şu şekilde seyrediyor: Ankara’da yüzde 99, Van ve Malatya’da yüzde 91, Muğla’da yüzde 89, Tekirdağ’da yüzde 87, Samsun’da yüzde 82, Trabzon’da yüzde 80, Hatay’da yüzde 76, Kocaeli’nde yüzde 71, Antalya’da yüzde 68, Adana’da yüzde 64, Eskişehir’de yüzde 59, Bursa’da yüzde 58, İstanbul’da yüzde 49, Aydın’da yüzde 47, Ordu’da yüzde 38, İzmir’de yüzde 35 ve Diyarbakır’da yüzde 27 seviyesindeyiz. Kim ne derse desin, biz merhamet, huzur ve güvenlik arasında bir denge inşa ederek bu meseleyi ülkemizin gündeminden çıkaracağız inşallah.
6- Sizin de bahsettiğiniz gibi bazı illerde sorun tamamen çözüldü ama bazı şehirlerde işler biraz daha yavaş ilerliyor. Bunun nedeni nedir, sokak hayvanları sorununun tamamen ne zaman çözülmesini hedefliyorsunuz?
Bakan Çiftçi: Aslında normal planlamamızda eylül ya da ekim ayı gibi tüm toplama işlemlerini bitirmeyi arzu ediyorduk. Ancak biliyorsunuz, yasa belediyelere 2028 yılına kadar bir süre tanıyor. Bu yasal süreden dolayı bazı belediyelerimiz maalesef işi biraz yavaştan alabiliyor. Büyükşehirlerde işler bu yüzden biraz daha ağır yürüyor; ama bizim hedefimiz net. İnşallah yıl sonuna kadar sahipsiz hayvanların tamamını barınaklara veya doğal yaşam alanlarına güvenle almış olacağız ve bu sorunu tamamen bitireceğiz.
7- Organize suç örgütlerine yönelik ciddi operasyonlar yapıldı, birçok ele başı tutuklandı. Operasyonların detayları paylaşıldıkça farklı farklı isimlerde örgütler olduğunu görüyoruz. Son dönemde organize suç örgütlerinin yapısında ve işleyişinde ne gibi değişiklikler gözlemliyorsunuz?
“Bu yapıları tek tek deşifre ediyoruz”
Bakan Çiftçi: Son dönemde karşımıza çıkan yeni nesil suç örgütlerinin profili, geleneksel yapılardan oldukça farklı. En dikkat çekici özelliklerinden biri, kendilerine çizgi film karakterlerinden esinlenerek takma isimler vermeleri ve faaliyetlerini bu isimler altında yürütmeleri. Bu yapıların yaş ortalaması oldukça düşük ve temel motivasyonları ‘hızlı zengin olmak.’ Bilinen anlamda sabit bir merkezleri yok; üst yönetim dışındaki örgüt bağları ise oldukça zayıf. Çok hızlı düşman ediniyorlar ve bu durum kendi aralarında da sık sık çatışmalara yol açıyor. Genellikle aile bağları zayıf, suç geçmişi olan ve düşük eğitimli kişileri hedef alıyorlar. Giyinme ve yaşam tarzlarıyla sürekli bir reklam ve gösteriş peşindeler. Eylem tarzlarında ise tam bir ‘kullan-at’ mantığı hakim. Tek kullanımlık adam bulup, eylemleri onların eliyle gerçekleştiriyorlar. İletişimde gizliliğe önem vererek yabancı GSM hatları kullanıyorlar. Ancak biz de taktiklerimizi buna göre güncelliyoruz. Şu an suç örgütlerinin tamamen sonunu getirmek adına, suçtan elde ettikleri gelirlerin ve finans kaynaklarının deşifresine yönelik takipleri tüm hızıyla sürdürüyoruz. Dijital arşivleme ve analiz süreçlerimizle bu yapıları tek tek deşifre ediyoruz.
8- Organize suçlar ve kaçakçılıkla mücadele de sürüyor. Peki son dönem verileri ne söylüyor? Rakamlarda nasıl bir değişim var?
Bakan Çiftçi: Sahadaki baskımızı ciddi şekilde artırdık. Organize Suç Operasyonlarından: Geçen sene 337 organize suç çetesine yönelik 836 operasyon yapılmıştı. Bu yılın ise sadece ilk 5 ayında (1 Ocak- 31 Mayıs) 382 suç çetesine yönelik 952 operasyona ulaştık. Kaçakçılık Operasyonları: Kaçakçılık suçlarında da benzer bir ivme var. Geçen sene 15 bin 28 olan operasyon sayısı, bu sene 18 bin 524’e yükseldi. Bu operasyonlar neticesinde 21 bin 467 gözaltı, 591 tutuklama ve 885 adli kontrol kararı uygulandı. Yeni nesil çetelere, organize suçlara ve kaçakçılığa asla müsaade etmeyeceğiz. Her türlü tedbiri alacağız. Vatandaşımızın huzuru ve güvenliği için suçlulara göz açtırmayacağız.
9- Bir diğer önemli konu ise uyuşturucu ile mücadele… Aslında topyekûn bir mücadele gerekiyor. Bu konuda ailelere yönelik eğitim çalışmalarının da yapıldığını biliyoruz. Uyuşturucu ile mücadele kapsamında yürütülen çalışmalar ve operasyonlar hakkında bilgi verir misiniz?
“Zehir şebeklerine göz açtırmıyoruz”
Bakan Çiftçi: Kesinlikle. Bu mücadele sadece kolluk kuvvetlerinin omuzlarına yüklenemez. Burada ailelere, sivil toplum kuruluşlarına ve devletin diğer tüm kurumlarına topyekûn bir görev düşüyor. Başarı ancak böyle gelir. Operasyonların yanında bu bataklığı kurutmak için önleme ve farkındalık çalışmalarına büyük önem veriyoruz. Kolluk kuvvetlerimizin yürüttüğü projelerle sadece bu sene 3 milyon kişiye ulaştık. Bugüne kadar hayata geçirdiğimiz tüm eğitim ve önleme projelerinde ulaştığımız toplam vatandaş sayımız ise 37 milyon kişiyi buldu. Bilinçli bir toplum, bu suç örgütlerinin en büyük düşmanıdır. Farkındalık çalışmalarımızın yanında zehir şebekelerine göz açtırmıyoruz. Uyuşturucu en hassas olduğumuz alanlardan biri. Geçen sene uyuşturucuya yönelik 21 bin 681 operasyonda 18 bin 884 kişi tutuklanmıştı. Bu sene operasyon sayısını 22 bin 25’e, tutuklu sayısını ise 19 bin 904’e çıkardık. Geçen senenin ilk 5 ayında 17,3 ton uyuşturucu, 63 milyon uyuşturucu hap ve 14,7 milyon kök kenevir/skank ele geçirilmişken; bu senenin aynı döneminde 20,2 ton uyuşturucu madde ve 69 milyon uyuşturucu hap yakaladık. Bu bataklığı kurutmak adına bilinçlendirme çalışmalarımız tüm hızıyla devam ederken, zehir tacirlerine sahayı dar edeceğiz operasyonlarımızla suçlulara göz açtırmayacağız.
